Bütün ülkelerin işçileri ve ezilen halklar birleşin! – Karkerên hemû welaten û gelên bîndest, yekbîn!
Emperyalizme, sosyal-emperyalizme, faşizme, sosyal-faşizme, feodalizme, komprador kapitalizme ve her türden gericiliğe karşı. – Li dijî emperyalîzm, sosyal-emperyalîzm, faşîzm, sosyal-faşîzm, feodalîzm, kapîtalîzma komprador û her cure reaksiyonê ye.
ÖN AÇIKLAMA: Burada genişletilmiş halini sunduğumuz bu yazı, ilk defa internette yayınlanmak üzere hazırlanmış, daha sonradan Tarihimizden Öğreniyoruz sayfasında şimdiki haline yakın esas metinle paylaşılmış, burada ise güncellenmiş ve genişletilmiş olarak tekrar paylaşılmıştır.
27 Ekim 2025'te kısa düzenlemeler yapılmıştır.
Mehmet Zeki Şerit yoldaş Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'nde, 1976 (?). Kaynak: "İşkencede katledildiler: kanları YERDE kalmayacak!". Partizan. Aralık 1978. Özel Sayı: 5. Sayfa: 8.
Aynı fotoğrafın farklı kalitede ve farklı düzeyde görüntü veren bir kopyası. Kaynak: Mehmet Zeki Şerit
Aynı fotoğrafın farklı kalitede ve farklı düzeyde görüntü veren bir kopyası. Kaynak: "Gerçek bir Marksist-Leninist, Yılmaz Bir Halk Savaşçısı M. Zeki Şerit'i Ölümünün 1. Yılında Anıyoruz". Partizan. Aralık 1978. Sayı: 4. Sayfa: 32.
Aynı fotoğrafın farklı kalitede ve farklı düzeyde görüntü veren bir kopyası. Kaynak: "Mehmet Zeki Şerit'i Ölümünün 12. Yılında Saygıyla Anıyoruz!". Yeni Demokrasi. Kasım 1989. Sayı: 27. Sayfa: 67
Aynı fotoğrafın farklı kalitede ve farklı düzeyde görüntü veren bir kopyası. Kaynak: "Zeki Şerit (24 Kasım 1977)". Halkın Birliği. 6 Aralık 1978. Sayı: 50. Sayfa: 2.
Kayserili Çerkes bir işçinin çocuğu olarak dünyaya geldi Zeki yoldaş. Lisedeyken gençliğin akademik-demokratik devrimci mücadelesinden etkilendi. 1969'da üniversiteye girdiğinde aktif devrimci faaliyetlere katıldı. Bir süre sonra PDA (TİİKP) saflarında örgütlendi. M-L muhalefetin TİİKP revizyonistleriyle yollarını ayırmasının ardından Zeki, komünist öncünün görüşlerini benimseyip (mahkeme sorgusunda belirttiği üzere) 1972 yazı gibi M-L safta yer alarak komünist öncünün bir üyesi ve Halk Ordusu'nun bir gerillası olmuştu.
Mehmet Zeki Şerit yoldaş 12 Mart faşist rejimi esnasında İstanbul'da illegal faaliyet yürüttü. O, daha sonradan başka bir alana atanana kadar o dönemler İstanbul İl Komitesi'ne bağlı olan Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği'nin ilk İstanbul İl Komitesi başkanıydı. O, İstanbul İl Komitesi'ne bağlı olarak faaliyet yürüten TİKKO İstanbul İl Komutanlığı'nın kararlı bir fedaisiydi. O, yarı-feodal yarı-sömürge ülkemizde devrimin yolunun Halk Savaşı olduğunu, Halk Savaşı'ndan başka gerçek bir kurtuluş yolunun bizimki gibi ülkelerde bilimsel olarak imkansız olduğunu, devrimimizin üç silahı olan Parti-Ordu-Cephe'den Parti'nin silahlı mücadelede içerisinde çelikleşip yetkinleşeceğini, Halk Ordusu'nun basitten karmaşığa, azınlıktan çoğunluğa doğru ancak silahlı mücadele içerisinde inşa olunacağını, bütün halk saflarını faşist diktatörlüğe karşı savaşıma sokacağı Halkın Birleşik Cephesi'nin ancak mücadele içerisinde kurulabileceğini çok iyi kavramıştı. O, silahlı mücadelenin hayati önemini kavramış ve 14 Mart 1973 tarihinde yine bu eylemlerden biri hazırlanmıştı. Kızıl Ordu'yu geliştirip güçlendirmek ve kitlelere devrimci coşkuyu aşılamak için Altunizade Polis Karakolu basılacaktı. Lakin uygun şartların olmadığı yapılan keşifte ortaya çıkınca eylemi daha uygun koşullar için ertelemeye karar verildi. Bu sırada 2 bekçi Zeki ve Sami Sarı'dan şüphelenip onları durdurmak istedi. Zeki sadece korkutmak amaçlı silahını çekti. Lakin bekçilerden Halil Havvakara'da silahını çekince kısa mesafeden bir çatışma yaşandı. Yaşanan çatışmada bekçi Halil Havvakara öldü, diğer bekçi Fikret Karaçay ise yaralandı.
Bu çatışmanın ardından Halk Ordusu şu bildiriyi yayınladı:
"Halkımıza 3 No'lu Açıklama!
14 Nisan saat 03.00 sularında yeni bir çatışma çıkmıştır. Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu'nun iki gerillası sokakta devriye gezen bekçilerin saldırısına uğramıştır. Fedaileri bir müddet takip eden bekçiler, daha sonra aniden önlerine çıkarak pervasızca ateş etmeye başlamışlardır. Bunun üzerine kısa mesafede karşılıklı çatışma başlamıştır. Çok kısa süren bu çatışma, bir bekçinin ölümü ve diğerinin de ağır yaralanmasıyla sonuçlanmıştır.
Emekçi Halkımıza şunu açıklarız ki, gerilla mücadelesini sürdüren halkın savaşçıları hiçbir zaman halka zulmetmeyen ve teşkilâtımıza saldırmayan sıradan bekçiye, askere ve polise saldırmayacaktır.
Bizim düşmanımız halkın düşmanıdır.
Bizim düşmanımız halka zulmeden patron, ağa, tefeci hükümetidir.
Bizim düşmanımız bu hükümetin arkasındaki Amerikan sömürgecileridir.
Biz, emperyalizmi ve faşizmi yıkmak için kanımızın son damlası, silâhımızın son kurşununa kadar çarpışacağız.
Çünkü biz, halkın ordusuyuz ve halkımıza ancak böyle layık olabiliriz.
Bir ekmek için faşizme hizmet edenlere şunu bildiririz ki;
Amerikan köpeği üç-beş bilirlerin saltanatına hizmet etmeyin!
Emirleri uygulamayın!
Bize silah çekmeyin!
Kararımız açık ve kesindir.
Bundan sonra kurşuna kurşun, kana kanla cevap vereceğiz.
Şimdiye kadar döktüğümüz şehit kanları elimize kızıl bayrağı vermiştir. Yüreğimize ihtilal kinini ekmiştir. Bunu kafanıza iyice sokun.
Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu'nun bütün mensupları:
Faşizme karşı her zamankinden daha uyanık ve amansız olun.
İşçi ve köylü düşmanlarının kara listelerini çıkarmaya devam edin.
Halkımızın desteğini en geniş ölçüde sağlamak için azami gayret sarf edin.
Devrim meşalesini canlı ve yüksekte tutalım.
Yaşasın Devrim!
-Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu - 6. Bölge Komutanlığı"
Bu çatışma ardından Kızıl Ordu'ya yapılan operasyonlar arttırıldı. 15 Nisan 1973'te Sami Sarı bir randevuya giderken bir ihbar sonucu yakalandı ve çözüldü. Sami Sarı polisleri Fikirtepe'deki Kızıl Ordu hücresine götürdü, parolayı söyletip kapıyı açtırdı. Polisler kapıyı açanı enterne ettiler, bunu gören Zeki olayı anladı ve çatışma çıktı. Uzun süre süren çatışmada cellatlar Zeki'nin dışarı attığı boş konserve kutularını defalarca kez bomba sanarak komik bir duruma düştüler. Zeki, böylece yaratıcı bir kadro, düşünen-savaşmayı bilen bir gerilla olduğunu kanıtladı. Bu sırada düşmana belge vermemek için evdeki belgelerin bir kısmı yakıldı, lakin bu sırada ev alev aldı. Bu yangında o dönem Parti'nin bir savaşçısı olan Nezihe Bahar'ın kolu yandı.
Çatışmanın ardından yanan ev. Kaynak: "İstanbul'da 8 anarşist yakalandı". Milliyet. 17 Nisan 1973. Sayfa: 1.
Mehmet Zeki yoldaş çatışmanın ardından yakalandıktan sonra. Hürriyet. 30 Nisan 1973. Sayfa: 21.
Çatışmanın ardından elleri ve kolları yanan Nezihe Bahar. Kaynak: agy.
Çatışmanın ardından yakalanan Yalçın Büyükdağlı. Kaynak: agy.
Zeki yoldaş tutsak düşünce komünist bir tavır takınamadı ve bir çözülme yaşadı, hatta bu çözülmesi bir yoldaşının yakalanmasına da sebep oldu. Lakin bu pratik ona "pes etmesi gerektiği" "artık bu mücadelede yer alamayacağı" gibi fikirleri aşılamadı. Aksine, yoldaşlarının destek olması ve Marksizm-Leninizm'e olan inancıyla kısa sürede toparlandı. Üzerine asla bir yılgınlık çökmedi, Parti mahkemesine dürüstçe hesap verdi, hiçbir şeyi gizlemeye çalışmadı ve samimice öz eleştirisini verdi. O da "artık çözülmek yok" diyenlerden oldu. Zindanlarda yaşadığı yenilgiyi mahkemedeki ihtilalci tavrıyla onardı; TKP (M-L) Davası'nda Parti'nin görüşlerini savunup kitlelere ulaştırmaya çalışan komünistlerin arasındaydı. Artık "düşmana boyun eğmiş Zeki" yoktu, düşmanı en güçlü sandığı kalelerinde acze düşüren, mahkemelerde "taşkınlık" yaptığı için ek cezalar alan bir Zeki vardı!
Mehmet Zeki Şerit yoldaş TKP (M-L) Davası duruşmalarından birinde. Ön sıra (soldan sağa): Hüseyin Tekin, Süleyman Yeşil, Davut Kurun, Arslan Kılıç; Arka sıra (soldan sağa): Mehmet Zeki Şerit, Muzaffer Oruçoğlu. Kaynak: "Ölüme mahkum edilen 6 TİKKO sanığının cezası 24 yıla çevrildi". Milliyet. 7 Şubat 1976. Sayfa: 1.
Mesela 36 imzalı İbrahim Kaypakkaya yoldaşın işkencede katledilişi üzerine verilen 6 Kasım 1974 tarihli dilekçede bir mütevazi imza da onundu. Bu dilekçede şöyle deniyordu:
"(…)
İbrahim KAYPAKKAYA yoldaş nazi işkence odalarının tavanına kanıyla «unutma ki sen bir komünistsin» diye yazarak falakaya her yatırılışında o yazıyı okuyup faşist cellatlara karşı direnen Dimitrov'ların, Naziler tarafından kurşuna dizilirken, Alman askerlerine «Ben sizin kurtuluşunuz için mücadele ettim, siz kurtuluşunuzu öldürüyorsunuz» diye bağıran Fransız Komünisti George POLIT[Z]ER'lerin, Nazi kurşunlarına karşı korkusuzca göğüs geren Ernest THELLMANN'ların ve ölümü "Yaşasın Ho Şi MİNH" diyerek göğüsleyen Vietnam kahramanlarının her türlü şart altında son nefeslerine dek sürdürdükleri mücadelelerinin izleyicisidir.
Canını proletaryanın ve halkların kurtuluşuna adamış komünistler, faşist zulüm ve baskılardan korkarak intihar etmezler. İntihar tercihini seçecek olanlar, bizzat halkın devrimci mücadelesinden korktukları için zulmeden faşist köpeklerdir!
İşte bütün bu somut gerçeklerden ötürüdür ki, önderimiz İbrahim KAYPAKKAYA yoldaş intihar etmez ve etmemiştir. ÖLDÜRÜLMÜŞTÜR! (…)"
Mehmet Zeki Şerit yoldaşın poliste çekilen fotoğrafı. Kaynak: "Gaziantep'te bir öğrenci öldürüldü". Tercüman (Ankara versiyonu). 17 Mart 1977. Sayfa: 1.
Mesela O, TKP (M-L) Davası'nda verdiği sorgusunda faşist diktatörlüğün hakimlerinin ve savcılarının yüzlerine şunları söylemişti:
"Ben, TKP (M-L) saflarında Türkiye halklarının emperyalizme, faşizme, feodalizme ve her türlü gericiliğe karşı vermiş olduğu haklı mücadelede yer alarak elimden geldiği kadar savaşmış bir komünistim. Sizler, Türkiye'deki hakim gerici sınıfların çıkarlarına bu haklı mücadeleye katılanları ezmek, yok etmek isteyen faşist devlet mekanizmasının bir parçasısınız.
(…)
1969 senesinde bilim adamı olmak, halkıma ve aileme yararlı olmak gibi parlak hayallerle üniversiteye girdim. Giderek halka değil onu sömüren asalaklara hizmet edeceğimi, halkı sömürenlere yardımcı olmak üzere eğitildiğimi anladım. Üniversiteye girer girmez kaynaştığım, zaten hepsi halk çocuğu olan devrimci çevre kafamdaki bütün bu sorulara cevap bulan evrensel gerçek Marksizm-Leninizmi kavramamda çok etkili oldu. Halkımızın ve ülkemizin sorunları ile daha yakından ve daha doğru olarak ilgilenme imkanı buldum.
(…)
Şu anda yakalanmış, bir sürü işkenceden ve baskıdan geçtikten sonra yargılanmak üzere karşınıza getirilmiş bulunuyoruz. Yaptıklarımdan asla pişman değilim. Biz komünistler, daha büyük zaferler kazanmak için yaptığımız her hatadan ve düştüğümüz her yenilgiden dersler çıkarırız. Bu yenilgiden büyük dersler çıkarttık. Biz komünistler devrimin yolunun dikenli olduğunu, tüm dünyanın ezilen halklarının kurtuluşunun silahın namlusunda olduğunu biliriz. Asla yılmadım, bundan sonra da yılmayacağım. Kanımın son damlasına kadar faşizme, emperyalizme ve tüm dünya gericiliğine karşı mücadele edeceğim."
("Faşist diktatörlük yiğit devrimci Zeki Şerit'i katletti". Halkın Birliği. 6 Aralık 1977. Sayı: 23. Sayfa: 2.)
Mehmet Zeki Şerit yoldaş (üst sıra [bakana göre] soldan sağa 4.) Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'nde, 1976. Aynı fotoğrafta Ozan Garip Şahin (oturan sıra soldan 1.) ve Ozan Emekçi (oturan sıra soldan 2.) de yer almakta.
O'nun gibi gerçek bir komünisti bir sınav daha bekliyordu. 1976'da Parti'ye sağcı bir darbe yapılmak, partinin komünist görüşleri tasfiye edilmek istenmişti. Mayıs 1976'da kendi kafalarına göre yaptıkları bir toplantıda aldıkları 3 sayfalık darbeci görüşleri, nihayetinde Kasım 1976'da "Hatalardan Dersler Çıkartarak İrade ve Eylem Birliğini Güçlendirelim" başlıklı bir genelge ile resmileştirdiler. Neydi bu görüşler, ne oldular?
- Türk-Yunan Savaşı'nı "Dünya devriminin geçici müttefiki" ilan edip, "onun olumlu yönlerini daha fazla belirtmeliyiz" dediler.
- Bizimki gibi yarı-feodal yarı-sömürge ülkelerde tek kurtuluş yolu olan iktidarın kırdan kente parça parça Kızıl Siyasi İktidarlar kurularak Uzun Süreli Halk Savaşı ile zaptı doğru MLM tezini reddedip, kendi kafalarından uydurdukları bir farazi "şehirleri yadsıyan görüşlerimiz hatalıydı" kararını aldılar. Hatalı olan neydi? KIRLIK BÖLGELERDE SİLAHLI MÜCADELE ESAS, DİĞER MÜCADELE BİÇİMLERİ TALİDİR doğru MLM görüşlerini savunmak mı? Esas mücadele alanı ile tali mücadele alanlarını belirlemek mi?
- Şefik Hüsnü'nün sağ oportünizmini belirtip, Mustafa Suphi'nin Kızıl Sancağı'nı göndere çektiğimiz için görüşlerimiz bu oportünistleri üzmüş, ve şunu eklemişlerdi: "TKP'nin Troçkizme karşı mücadelesi ve Komintern'e kabulü gibi olumlu yanları belirtilmeliydi." Bu "eleştiri", sadece oportünizmi adım adım aklamanın yoluydu!
- Ve nihayetinde İbrahim Kaypakkaya yoldaşın kanıyla çizdiği ihtilalin kızıl yoluna şu hakarette bulundular: “BİZ M-L BİR PARTİ DEĞİLİZ, M-L OLMA YOLUNDA SİYASİ BİR HAREKETİZ", yani değil bir Parti, M-L bir hareket bile değil, M-L olma yolunda ilerleyen siyasi bir harekettik! Yani İK yoldaş bir komünist değildi, küçük-burjuva devrimcisiydi. Yani onun 5 Temel Belge ve 11 İlke'si M-L görüşler değil, küçük-burjuva görüşlerdi. Yani onun kurduğu Türkiye Proletaryası'nın öncüsü olan TKP (M-L), bir parti değil, M-L hiç değil, sadece siyasi bir hareketti!
İşte 1976'daki bölünmede Parti'nin başına çöreklenen tasfiyeci Koordinasyon Komitesi'ne karşı Marksizm-Leninizmi savunan her gerçek komünist gibi, Mehmet Zeki Şerit yoldaş da TKP (M-L) saflarında, Parti'yi savunan komünistlerden yana saf tutarak İbrahim Kaypakkaya yoldaşın çizdiği ihtilal yolunu savunmaya devam etti.
1977 yılına gelindiğinde Zeki'ye dar geliyordu dört duvar, sınıf mücadelesinde aktifçe yer almak, faşizme karşı aktifçe savaşmak istiyordu. Ankara Parti organına firar için haber iletti. Lakin '76 ayrılığı yüzünden "güç toplamak" isteyen Parti organı eylemi erteleme kararı aldı. Zeki ise buna uymadı ve Taner Akçam (Devrimci Gençlik dergisi sorumlu yazı işleri müdürü), Şadi Güven (Birleşik Devrimci Cephe davası sanığı), Sadık Özer (THKO), Muzaffer Erbaş (yankesicilikten tutuklu adlî, içeride Halkın Kurtuluşu sempatizanı) ve Zeki Özer (gasptan tutuklu adlî) ile Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'nden 12 Mart 1977'de özgürlük eylemini gerçekleştirerek zindanları parçaladı. Maalesef ki Ahmet Rıza Salman ("Kamil Yurtbaş" adıyla 28-29 Ocak 1977 gecesi yakalandı, THKP-C/HDÖ Genel Komitesi üyesi) arkadaş yakalanırken elinden yaralandığı için yaralı eliyle pencereden atlayamayıp düşerek başından yaralı halde yakalanmıştır.
Gitmeden önce ise düşmanı delirtmek, çılgına çevirmek için Nazım Hikmet'ten şu sözleri kazıdı marangozhanenin duvarına:
"O DUVAR, DUVARINIZ, VIZ GELİR BİZE VIZ"
Firar edilen marangozhane. Kaynak: "4'ü siyasi suçtan hükümlü 5 kişi cezaevinden kaçtı". Milliyet. 14 Mart 1977. Sayfa: 1.
Spekülasyonlara yer vermemek için bazı gerçekleri de açıklamalıyız. Öncelikle, genelde DG kaynaklı kişiler bu eylemde Taner Akçam'ın önderlik ettiği, hatta yazıyı da onun yazdığını bazen ima ile, bazen açıkça dile getirdiler. Oysa ki gerçek böyle değildir. Firarı örgütleyen Muzaffer Erbaş'tı, o bunu komün sorumlusu Sadık Özer'e açtı, onlar da Zeki yoldaşa açtılar ve üçü birlikte örgütlediler. Taner Akçam, bulunduğu koğuştan firara iştirak edebileceği için, devrimci dayanışmanın sonucu neredeyse zorlanarak dahil edildi. "Zorlanarak", zira Taner Akçam ikircikli bir tavır alıyor, kesin bir şey diyemiyor ve bu yüzden firar çalışmalarına katılamıyordu (Akçam'a göre onun firarına DG ileri gelenleri karşı çıktığı için, o da böyle tavır alıyordu). Hatta son ana kadar ne yapacağı dahi kesin değildi ve son anda Akçam duvarı delme kararı almış ve böylece grupla birleşmiş, firariler hücreden dehliz kazarak marangozhaneye geçmiş, buradan penceredeki demirleri esnetip firar etmişlerdir.
Firardan sonra Ankara'daki Parti Organı ile Zeki yoldaşın zamanla ilişkileri kopar. Ankara ile sorunlu olduğu için İstanbul'la temas kurmaya çalışır. Toptaşı Zindanı'na (firari olduğu halde) gelip Hasan Aksu'yla görüşür. Bu dönemlerde Zeki kimseyle bağı olmadığı için Üsküdar Mezarlığı gibi yerlerde yatıp kalkmaktadır. Tekrar ilişki kurar ve tekrar illegal faaliyetlere katılır.
Lakin Zeki'nin özgürlüğü çok uzun sürmez. 1977 23 Ekim'ini 24 Ekim'e bağlayan gece Altıyol'da kaldığı ev Uğur Gür ve Mete Altan isimli azılı faşistlerin de olduğu bir operasyonla basılır. Teslim olmayı aklının ucundan bile geçirmeden çatışa çatışa direnir ve ancak öyle yakalanır. Yakalandığında bile "Halk Savaşçıları Ölmez!" "Gerillalar ölmez!" "Yaşasın Devrim!" sloganlarını bağırarak devrime inancını gösteriyordu.
Hastaneye kaldırılan Zeki yoldaş yatağa kelepçelenir. Bu dönemde Hasan Aksu kendisiyle bir görüşme yapabilir, sağlığı giderek iyileşmektedir. Durumu tamamen iyi olmaya yakınlaşınca faşistler onu işkenceye alır.
Mehmet Zeki yoldaş tutsak düştükten sonra hastanede yatağa kelepçeliyken. Kaynak: "Ankara'da, odalarına patlayıcı madde atılan profesörlerden biri ağır yaralandı". Tercüman (Ankara versiyonu). 26 Ekim 1977. Sayfa: 1
Mehmet Zeki yoldaş tutsak düştükten sonra hastanede yatağa kelepçeliyken. Kaynak: "TİKKO'cunun evinde eylem planları ele geçirildi". Hürriyet (İstanbul versiyonu). 26 Ekim 1977. Sayfa: 1.
Mehmet Zeki yoldaş tutsak düştükten sonra hastanede yatağa kelepçeliyken. Kaynak: "TİKKO'cu genç toprağa verilirken belirsiz kişilerce havaya ateş açıldı". Milliyet. 26 Kasım 1977. Sayfa: 6.
Aslında daha önceden başlayan sorgulamalarda Mehmet Zeki Şerit yoldaş 12 Mart sürecinden tanındığı için "eski Zeki'nin" karşılarında olduğunu sanıyorlardı, ama çok yanılıyordu. Çünkü artık KENDİNİ AŞIP YENİDEN YARATMIŞ bir Zeki Şerit vardı karşılarında. Faşistler ne yaparsa yapsın o üstündeki sahte Selim Yalçın kimliğini savunur. Bu gerçeklik en iyi Zeki Şerit yoldaşın örnek ifadesinden ve sorgusundan anlaşılabilir.
"T.C. ÜSKÜDAR SAVCILIĞI
TALİMAT
İFADE ZABIT VARAKASI
C. SAVCI YARD.: Şakir Ünal Ensari
Z.K.: NECLA AKOL
Kadıköy C. Savcılığının 27.10.1977 tarih ve hazırlık: 1977/6997 fetten sanık olup; halen halen Haydarpaşa Numune Hastanesinde tedavi gören Arif oğlu, 1952 doğumlu Mehmet Zeki Şerit'in müsnet suçlardan ifadesinin alınması istenmiş olmakla, hasta sanığın ifadesinin alınması için Numune Hastanesi'ne gelindi; hastanın halen hastanenin rehabilitasyon servisinde 415 numaralı odada yattığı görüldü.
Doktor Oğuz Güzelcan'dan hastanın tıbbi yönden ifadesinin alınmasında bir mahzur olup olmadığı soruldu:
Mahzur olmadığının anlaşılması üzerine, hastaya ifade verip veremeyeceği soruldu:
Sanık: SELİM YALÇIN: Süleyman oğlu, Fatma'dan olma, 1949 doğumlu Sarız nüf. kay. olup; ikametgahını vermeyeceğini, işçi olduğunu bildirdi.
Kadıköy C. Savcılığının 27.10.1977 tarih ve hazırlık 1977/6997 sayılı talimatı okundu:
Sanıktan savunması soruldu:
'Benim adım talimatta yazıldığı üzere, Mehmet Zeki Şerit değildir. Adım yukarıda hüviyetimi bildirirken söylediğim gibi Selim Yalçın'dır. Nüfus cüzdanım yaralandığım evdedir. Aranırsa benim adım Mehmet Zeki Şerit değil, SELİM YALÇIN'dır. Olay günü kapı çalındı. Benimle birlikte Kadıköy Altıyol'da, sarih adresini bilmediğim oturduğum evde bacım diye hitap ettiğim bir kız kapıyı açtı. Ve içeri polisler girdi, polislerden ismini bilmediğim ve karanlıkta olduğu için görsem de tanıyamayacağım biri Mehmet Zeki Şerit budur diyerek, üzerime ateş açtı. Kendimi kaybetmişim, hastanede ayıldım. Olay böyle cereyan etti,' dedi.
Soruldu: 'Ben polise ateş etmedim, polis bana ateş etti. Vurulduğum evde bir adet ruhsatsız tabancam vardır, ancak kullanmadım,' dedi.
Yanındaki kızın adı ve ne sebeple yanında bulunduğu soruldu, 'yanımdaki kızın adını bilmiyorum. Örgütsel faaliyetlerden dolayı tanıdım. Kendisine bacım diye hitap ederim', dedi.
Hangi örgüte mensup olduğu soruldu: 'Bunu açıklayamam, açıklamaya yetkim yoktur,' dedi.
Sanıktan devamlı oturduğu adres soruldu: 'Bunu da açıklamaya mecbur değilim' dedi.
Tabancasının evsafı soruldu: 'Tabancam 9 mm. lik Brownik markadır', dedi.
Sanık başka söyleyecek bir şey olmadığını bildirmekle keşfe son verilip; alınan ifadesi okundu. Ve sanığın imzası alındı.
27.10.1977
C. Savcı Yard.
Şakil Ünal Ensari - 16 915
İmza
Z.K.
İmza
Sanık
Selim Yalçın
İmza"
Yine sorgusu ise şöyledir:
"Sorgu No. 1977/113
ÜSKÜDAR NÖBETÇİ SULH CEZA MAHKEMESİNİN SORGU ZABITNAMESİ
Hakim: Bülent Gürel 10839
Katip: Gürsel Furan
C. Savcılığı'nın 977/267 G.T. sayı ve 28.10.1977 günlü yazısı üzerine Kadıköy Sulh Ceza Hakimliğinin 977/77 sayılı gıyabi tevkif müzekkeresi ile tutuklu bulunan Mehmet Zeki Şerit'in hakkındaki gıyabi Tevkif kararının Vicahiye çevrilmesi istenmiş olmakla Evrak Defterine kaydedildikten sonra piyasadan pazarlıkla temin edilen şoför Halil Can'a ait 34 DT 454 Plakalı Taksi ile Haydarpaşa Numune Hastanesine gelindi.
2. Hariciye Servisinde bulunan sanığın yanına varıldı.
Hüviyetin tespitine geçildi:
SANIK: SELİM YALÇIN: Süleyman oğlu, Fatma'dan doğma, 1949 D.lu, Kayseri Sarız İlçesi Merkez mah. Nüf. Kay. olup, belirli ikametgahı olmayıp, Bekar, Cahil, Sabıkasız olduğunu söyledi.
C. Savcılığına bağlı evrakı okundu, soruldu:
'Daha evvel benim zabıtaca resmim çekilmiş değildir. Kabul etmiyorum,' dedi. 'Daha evvel alınmış parmak izim yoktur. Bu sebeple burada alınan parmak iziyle evvel yapılan parmak izi mukayesesinin aynı olduğuna dair zabıt ta doğru değildir' dedi.
'Birisi beni ziyarete geldi ama ben o zaman baygındım. Babam mıydı bilmiyorum' dedi.
Evrak tetkik edildi.
G.D.: C. Savcılığınca yeniden toplanan delillerden ve ezcümle fotoğraf teşhisine dair zabıt varakası, parmak izi bulunduğuna dair zabıt varakası, gibi sanığın babasına ait ifade muvacehesinde, sanığın Kadıköy 1 nci sulh ceza hakimliğinin 977/72 sayılı 27.10.1977 günlü gıyabı tevkif müzekkeresinde adı yazılı şahıs olduğu hususunda kanaat getirildiğinden, Gıyabi tevkifin VİCAHİYE ÇEVRİLMESİNE, ve sanığın yattığı odanın başında halen beklemekte olan 1 nci Şb. Memurlarından 3046 yaka sayılı Vehbi Uzundağ ile 1 nci Şb. Pol. Mem. 5346 sayılı G. İbrahim Kaya isminde polis memurlarının teslimine karar verildi. Bu zabıt birlikte tanzim ve imza edildi. 28.10.1977
Hakim 10839
İmza
Katip
İmza
Müşabir
İmza
Pol. Mem.
Vehbi Uzundereli
İst. 1. Şb. görevli
İmza
Pol. Mem.
G. İbrahim Kaya
Aynı yerde görevli
İmza"
Görüldüğü üzere Zeki Şerit yoldaşımız ne pahasına olursa olsun örgüt hakkında bir bilgi vermemiş, inatla üzerinden çıkan kimliği savunmuş, hatta ve hatta kendisiyle yüzleştirilen babası için "tanımadığını" söylemiş ve "YAŞASIN DEVRİM!" "GERİLLALAR ÖLMEZ!" sloganlarını haykırmıştır.
İşte karşılarındaki bu yeni Zeki'yi konuşturmak için 24 Kasım 1977'de son kez ağır işkenceye çekerler O'nu. Lakin Zeki, faşist itler ne yaparlarsa yapsınlar onları Kızıl Direnme Ruhu'yla yenilgiye uğratır. Karşısında acze düşen düşman ise tek bir çıkar yol bulur: "Böylesi bir komünist yaşamamalıdır."
Ve böylece Mehmet Zeki Şerit yoldaşımız 24 Kasım 1977'de alçak işkencecilerin işkencehanelerini MLM biliminin ışığıyla parçalayarak şehit düşer.
Mehmet Zeki yoldaş. Kaynak: "Jandarmayı vuran TİKKO'cu yakalandı". Hürriyet (İstanbul versiyonu). 25 Ekim 1977. Sayfa: 1.
Devrimci sanatçı Yılmaz Güney, Zeki'nin ardından şöyle diyecektir:
"(...) siyasi görüşlerini Aydınlık'ın sağ reformist çizgisini, oportünizmini, sınıf-uzlaşmacı yapısını eleştiri temelinde oluşturan Zeki Şerit, ömür boyu tutsaklık cezasıyla yattığı cezaevinden kaçtıktan bir süre sonra pusuya düşürüldü ve vurularak ele geçirildi. 30 gün yaralı yatağında sorgulandı. Ve o yataktan kalkamadı. Ölümü, gömüldükten sonra açıklandı. İşkenceleri belgeleyecek otopsi olanağı da ortadan kaldırıldı. Ve bütün bunlar çok yakın geçmişte yaşandı. Zeki Şerit devrimi lekeleyecek tek sözcük konuşmadı. Ve sonuna dek teslim olmadı. O Aydınlık sağcılığına, sosyal-faşizme, sosyal-emperyalizme, faşizme, emperyalizme ve her türlü gericiliğe karşı savaşarak İbrahim Kaypakkaya'nın yanından geldi. (...)"
Evet! O emperyalizme, sosyal-emperyalizme, faşizme, sosyal-faşizme, çeşitli türden sağ ve sol oportünizme ve her türden gericiliğe karşı savaşımında asla yılmayarak bir TKP (M-L) savaşçısı ve TİKKO partizanı olarak İbrahim Kaypakkaya yoldaşımızın çizdiği kızıl yoldan geldi.
O, faşist diktatörlüğün mahkemelerinde halkına verdiği "Asla yılmadım, bundan sonra da yılmayacağım. Kanımın son damlasına kadar faşizme, emperyalizme ve tüm dünya gericiliğine karşı mücadele edeceğim." sözünün her daim eri oldu, o sözünü tuttu ve bunu Türkiye proletaryasının bağrından kanla sulanmış bir Kızıl Bayrak olup yükselerek ödedi! Ne şanlı bir bedel!
O, her türden oportünizme karşı şanlı Kızıl Sancağı'nı yükselttiği Mustafa Suphi yoldaşın "Proletarya için hayat ve şeref, azm ile birliktedir; ölüm ve mezellet [alçalma, alçaklık], miskinlik ve perişanlıktır!" şiarını çok iyi benimsemiş ve işkencehanelerde azmiyle proletaryanın hayatını ve şerefini temsil etmişti! O, bu temsiliyet görevini layıkıyla yerine getirip, faşist cellatları en güçlü kalelerinde azmiyle yenmişti! Hayat ve şeref Zeki'nindi, ölüm ve mezellet ise onu katleden faşist katillerin; bu hep böyle oldu ve hep böyle olacaktır!
Mehmet Zeki Şerit yoldaş kendini aşıp yeniden yaratmanın, faşistlerin esaretine boyun eğmemenin onuruyla şehit düşer ve komünistlere büyük bir miras bırakır.
Onun mirası yakan bir ateş topudur, bu mirası herkes tutamaz, bu mirası ancak komünizm sancağını daha da yükseklere çekenler tutabilir!
O, elindeki proletaryanın şanlı kızıl bayrağını sonraki neferlere bırakmıştır. Bu koşu devam etmektedir, zafere ve tüm insanlığın kurtuluşuna kadar da durmaksızın sürecektir. Başkan Mao Zedung'un da belirttiği gibi "Komünizm gerçekleştiğinde bile iki çizgi arasında bir mücadele, ileri olanla geri olan arasında mücadele olacaktır.", yani bu koşu Altınçağ'da da durmayacak, ilerleyecektir!
Zeki, zamanında bir yoldaşına "Düşman yenilmez diye düşünme, yenilir." demişti ve O, 42 yıl önce düşmanı yendi!
MEHMET ZEKİ ŞERİT ÖLÜMSÜZDÜR!
HALK SAVAŞÇILARI ÖLÜMSÜZDÜR!
YAŞASIN MARKSİZM-LENİNİZM-MAOİZM!
YAŞASIN HALK SAVAŞI!
Marksizm-Leninizm-Maoizmin ihtilâlci savaşçısı Mehmet Zeki Şerit yoldaş bir İşçi-Köylü Kurtuluşu sayısının kapağında (kapaktaki fotoğraf üstte kullanılmıştır).
Mehmet Zeki yoldaşın mezarı, Zeytinburnu Yenikozlu Mezarlığı, Ada 9, Mezar No 89.
Bir gülün yattığı yer nice çiçeğe can oluyor...
Mehmet Zeki yoldaşın mezar taşı ön yüz yakından (fotoğrafının olduğu bölüm kırılmış).
Mehmet Zeki yoldaşın mezar taşının arka yüzü.
Kaynaklar:
- Belgeler:
* "Hatalardan Dersler Çıkartarak İrade ve Eylem Birliğini Güçlendirelim". Kasım 1976.
* "Faşist diktatörlük yiğit devrimci Zeki Şerit'i katletti". Halkın Birliği. 6 Aralık 1977. Sayı: 23. Sayfa: 2.
* "Olabildiğince Eylemde Birlik İlkesine Sarılarak Devrimciler Arasında Düşmanlık Körükleyen Grupçuluğu Yıkalım PROLETER DEVRİMCİ KÜLTÜR CEPHESİ'Nİ GÜÇLÜ BİR DEVRİM MEVZİSİ KILALIM". Güney, Yılmaz / Behram, Nihat. Proleter Devrimci Kültür Mücadelesinde GÜNEY. Ekim 1978. Sayı: 10. Sayfa: 16
* "Gerçek bir Marksist-Leninist, Yılmaz Bir Halk Savaşçısı M. Zeki Şerit'i Ölümünün 1. Yılında Anıyoruz". Partizan. Aralık 1978. Sayı: 4. Sayfalar: 32-38.
* "Mehmet Zeki Şerit'i Ölümünün 12. Yılında Saygıyla Anıyoruz!". Yeni Demokrasi. Kasım 1989. Sayı: 27. Sayfa: 67
Türkiye devrimci hareketinde çok önemli ve asil bir yeri
olmasına rağmen pek bilinmeyen 21 Şubat 1973 tarihinde Nehru'l-Bârid (İngilizce
latinizasyon: Nahr al-Bared, "Soğuk Nehir") ve el-Beddâvî Mülteci
kamplarına yapılan baskın hakkındaki bu yazının hazırlanması, başta Bora Gözen
arkadaş dahil 8 devrimci kardeşimizin faşist Siyonist katillerce katledilmeleri
olmak üzere Filistin halkının ulusal ve sosyal kurtuluş mücadelesinde kardeşçe
enternasyonalist dayanışmada şehit düşen tüm Türkiyeli ve Kürdistanlı devrimcilerin
aziz hatıralarına bir vefa sorumluluğudur. Bu, aynı zamanda bu arkadaşları
anarken sürekli ezber yazılar yazan bugünün Aydınlık hareketinin elinden bu
konuyu kurtarıp, o dönemin veya ilgili şahısların birincil kaynakları üzerinden
internet ortamında geniş çaplı derli toplu bir yazı kalması amacıyla hazırlanmıştır.
Kaynaklar sıralı olarak dizilse de maalesef (biz nasıl yapıldığını bilmediğim
için) manuel olarak elle dizildi, yani kaynak veya dip not kısmına tıklarsanız
sizi en alttaki ilgili kaynak veya dip nota iletmeyecektir, en aşağıya inip
bakmanız gerekecek.
Ayrıca görsellerin her birine tek tek kaynak göstermek isterdim ama maalesef birçoğunu çok uzun zaman önce (o zamanlar üstüne bu kadar eğilmediğimden) kaynağını not almayarak kaydettim, bu yüzden bu çok spesifik olanları hariç fotoğraflara kaynak vermek maalesef mümkün olmayacak. Belirtmek de gerekir, kimi fotoğraflar üzerinde döndürme, perspektif gibi değişiklikler yaptım, yani o açıdan da orijinalindeki halini bulmak daha zor). Ayrıca bazı görseller şahsi kaynaklardan edinildiği için buradan isimlerinin verilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece birçok konuda bana yardımcı olup birçok materyal ve bilgiyi ilettiği için bir kişiden buradan bilhassa bahsedip teşekkür edeceğim: 1974 yılında yurt dışında hazırlanan (ve benim [en azından bugünkü ilişkilerimle] temin etmem mümkün olmayan) broşürü bana ileten sayın M.D.'ye yürekten minnettarlığımı sunarım. Unutmadan, benim için röportajı ve basın açıklamasını çözümleyen dostum Sam'e de ayrıca teşekkür ederim.
"Vietnam zafer bayrağını Filistin'e teslim ediyor", Palestine Information Committee'nin düzenlediği dayanışma gecesine çağrı afişinden bir desen ("Ismail Shammout - Victory: Vietnam-Palestine" düzenlenip temizlenmiştir, başka versiyonları için bkz: 1, 2, 3).
Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, İsrail'in Nehru'l-Bârid'e
saldırıları ilk değildi. Kara Eylül isimli örgütün 5-6 Eylül 1972'de Münih'te
İsrailli atletleri öldürmesi sonucu İsrail misilleme olarak mülteci kamplarını
8 Eylül 1972'de uçaklarla bombalamış, yaklaşık 200 mülteciyi katletmiştir.[1] Suriye
sınırındaki kasabaların da vurulduğu bu eş zamanlı saldırı için İsrail'in
açıklaması "Filistinli terörist odakların vurulduğu" yönündeydi,[2] İsrail'in
savunması hep böyle olmuştu.
Bir bakıma açıklaması asılsız değildi zira Filistinli
mülteci kamplarının iç işlerine o ülkeler karışmaz, iç güvenliği Filistinli
örgütler sağlardı. Yani içerisi tamamen Filistinli örgütlerin denetimindeydi. Kendi
polisleri, ilgili mercileri vb. vardı. Tabii ki bu kampların bir kısmı aynı
zamanda Filistinli örgütlerin gerilla kamplarıydı. Hemen hemen her örgütün
kendi gerilla kampı ve üssü vardı, genel olarak ise kampların hakimiyeti
hususunda birbirlerinin arasında çekişme vardı.[bkz Not: 1]
Ama kesin bir şekilde söylenebilir ki emperyalizmin köpeği
faşist siyonist İsrail, esasında bu kamp saldırılarıyla Filistinliler'den
kendince intikamını masumları katledip gözdağı vererek alıyordu. Yine onlar,
gerilla ile halk arasında bağı koparmanın bir yolu olarak da bu kamp
baskınlarını kullanıyordu.
Bunlar ne ilk ne sondu. en-Nehru'l-Bârid yine 2 Ekim 1975
tarihinde bir daha saldırıya uğradığında, 170 kadar kişi ölüyordu. Bu saldırılar
başka kamplar, başka tarihler vb. değişkenlerle '90'lara kadar aşağı yukarı bu
sayılarda seyrederek devam etmiştir.[3]
Az biraz kampların ne olduğunu, nasıl işlediğini, kamplara
saldırmanın ne demek olduğunu anlatıp, alt yapıyı kurduğumuza göre bizim
konumuza girelim: 21 Şubat 1973.
Öncelikle Nehru'l-Bârid'in, stratejik olarak tamamen işlevsiz,
hiçbir şekilde tehdit olacak bir kamp olmadığını belirterek söze girmeliyiz. Kampta
sadece "Filistinli terör örgütlerinin" (!) büroları İsrail için
tehdit (!) olabilir, bunlar da zaten uçaklarla vb. ile vurulabilir; bütün kampı
yakıp yıkmaya gerek yoktur. İsrail'in bu saldırıları açıkça katliam amaçlıdır. Buna
karşılık genel olarak saldırıların amacı genel bir katliam olsa da, 21 Şubat
1973'deki amaç biraz daha spesifiktir.
Genelde diğer saldırılarda vurulan hedeflerde sivil odaklar ve sivil kayıplar da önemli yer tutsa da, bu saldırıda sadece fedai kampları ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) bürosu vurulmuştu.
Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi'nin sorumluluğundaki vurulan kampta
İranlı, Türkiyeli, Filistinli devrimciler de bulunmaktaydı. Kampta tek ağır
silah olarak sayılabilecek silah, bir MC (orta makineli) tipiydi, zira kamp
boşaltılıyor, takım takım kamptakiler kampı terk ediyordu.
Burada adı geçmişken, kısaca Filistin Demokratik Kurtuluş
Cephesi (FDKC)'ne değinelim. Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC)'nden "politikadan çok silaha dönük" diye
kopan DC'nin ilk ismi Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi (FDHKC) idi, sonradan isminden H'yi attı. 1974 yılında FKÖ'yü
yöneten el-Fetih'in uzlaşmacılığına karşı FKÖ'den ayrılıp Reddiyetçi Cephe'yi
kuranlardan birisi de FDKC'ydi. '70'lerin ilk yarısına kadar kısmen "Maocu" denebilecek
bir çizgide olan DC, tipik bir Filistinli örgüt olarak pragmatist, esnek ve
büyük oranda dış desteğe (bilhassa silah konusunda Sovyetler'e) bağımlıydı. Bu
bağımlılığından dolayı mesela SSCB'nin sosyal-emperyalist bir devlet olduğunu,
SSCB'de kapitalizmin restore edildiğini kabul etmiyor, ML-MZD'yi ise
savunmuyordu.
Filistin
Kurtuluş Örgütü'nün parçası olan El-Fetih örgütünün üyesi Arap komandolar,
İsrail sınırından 20 mil (32 km) ötedeki bir askeri kampta Mao'nun Seçme Sözler
(Kızıl Kitap)'ini okuyor. Ürdün, 1970. Getty Images: 515170024.
Aynı fotoğraf daha az görüntü veren renkli bir versiyonu. Getty Images: 979185034
Renkli versiyonunda kesin bir tarih yok, 1970 notu düşülmüş.
Renksiz büyük halinde 9 Mart 1970 tarihi düşülmüş. Alamy'de ise farklı bir
taramada düşülen tarih 9 Mart 1970. Buna karşılık aynı gün çekildiği çok belli
olan ve soldan ikinci komandoya benzeyen birisinin olduğu bir başka karede (Getty:
516483474) hem 18 Mart 1970 tarihi düşülmüş, hem de kamp yeri farklı tarif edilmiş
(üsttekinin aksine sınıra 20 değil 2 mil var).
Nihayetinde bu uzlaşı, '70'lerin ikinci yarısının başı ve sonları
arasında FDKC'nin Sovyetik çizgiye kaymasıyla son buldu. Bir zamanlar
Sovyetler'in "Troçkist" diye saldırdığı bu örgüt artık üzerindeki
"Maocu yaftasını" atmıştı. Buna karşılık, kamplarındaki örgütlerin iç
işlerine karışmayışıyla (en azından diğerlerine nazaran bunu söyleyebiliriz),
daha ideolojik yapısıyla ve kimi başka nedenleriyle Türkiyeli ve Kürdistanlı
örgütlerce daha çok tutuldu.[bkz Not: 2] Sadece yazının bahsinin geçtiği dönem
olan 12 Mart sürecinde TİİKP değil, daha sonraları PKK de dahil olmak üzere bilhassa
12 Eylül sonrası birçok Türkiyeli grup DC'nin kamplarında barınmış, DC
yetkilileriyle temaslar sağlamıştır. 12 Mart-12 Eylül arası Türkiye solunda Filistin kampları durağan olsa da, 12 Mart öncesi durum daha
farklıdır…
Görsel:
Nebatiye-Arnon Kalesi direnişinde şehit düşen PKK üyesi Abdülkadir Çubukçu için
hazırlanan bir afiş, üstte ortada FDKC logosu görülüyor. Kaynak: "Ölümünün 1. yıldönümünde enternasyonalist savaşçı Abdulkadir Çubukçu mücadelemizde yaşıyor". Serxwebûn [PKK Yayın Organı]. Temmuz 1982. Sayı: 7. Sayfa: 3.).
1968'de ilk önce iki kişi gider, Abdülkadir Yaşargün ve
Mustafa Çelik (Şehit Ali). El-Fetih'e giren ikiliden Mustafa Çelik, 2 Arap
fedai ile birlikte bir devriyenin kurtarılması amacıyla gönüllü olarak geride
kalıp şehit düştükten sonra da (altlarındaki mayınların patlaması vasıtasıyla) düşmana
kayıp verdirebilmiş, yiğit bir devrimci kardeşimizdi.[4] Arap halkının da
gönlünde derin saygı kazanıp sevilen ve kamptaki Türk ve Kürt devrimcileri için
onur olan bu devrimci kardeşimiz, Türkiye-T. Kürdistanı halkının Filistin
halkıyla verdiği enternasyonalist mücadelede yitirdiği ilk şehittir.
Mustafa Çelik (Şehit Ali)
Babası Mustafa'nın şehadetnamesiyle poz verirken (Oktay Duman [Devrimcilerin Filistin Günlüğü kitap serisinin yazarı]'ın Facebook hesabından alınmıştır).
Daha sonradan ise Devrimci Öğrenciler Birliği (DÖB, İstanbul
merkezli Deniz Gezmiş arkadaşın liderliğindeki grup) üyeleri Filistin'e gitti.
Mesela, Deniz arkadaşa FDHKC MK'si tarafından 15.04.1969 tarih ve 9248 sayılı
numara ile verilen kimlikte isim olarak "Muhammed Ali", meslek olarak
ise "Savaşçı" yazmaktaydı.
Deniz arkadaşın Filistin kamplarında olduğu günlerden kalma bir fotoğrafı.
Deniz arkadaşın FDHKC kimliği.
Deniz arkadaşın FDHKC kimliğinde kullandığı fotoğrafın tam hali, Selahattin Okur ile birlikte (Turhan Feyizoğlu'ndan temin edilmiştir).
Bunlardan sonra ise, 1970-1'de TİİKP gitmiştir. TİİKP
kurulduktan sonra Almanya'daki ÇHC elçiliği vasıtasıyla ÇKP ile temas kurup Çin
tarafından tanınmıştı. Doğal olarak, "UKH'nin bir parçası olunca"
TİİKP çeşitli örgütlerle de temaslar sağladı, bunlardan birisi de FDHKC'ydi.
Yine bir başka örnek aralarında mektuplaşmaların olduğu Pekin'de sürgünde olan Sihanuk'un FUNK (Kampuçya
Birleşik Ulusal Kurtuluş Cephesi)'udur. Yine Almanya'daki örgütlenme de Almanya Türkiyeli Öğrenciler Federasyonu (ATÖF) içerisinde
yoğunlaşmıştır (bu 1974 yılına kadar böyle sürecek, daha sonrasında ATÖF, TKP/M-L'nin eline geçecektir). Ayrıca TİİKP, Almanya Komünist Partisi/Marksist-Leninistler'in 1977 yılında
Üç Dünya Teorisi'nin reddine kadar kardeş partisi olduğu için, onun tarafından da
desteklenmiştir. İşte FDHKC ile de bu sıralarda temas sağlanıyor.
FDHKC'ye başta Almanya olmak üzere Türkiye'den de gidenler
dahil birçok kadro gönderiliyor. Daha sonradan Filistin'e gidenlerin hemen
hepsi, 1971-1972 sürecinde TİİKP MK'sine muhalif oluyorlar ama ayrışmalarda
hiçbir örgüte katılmıyorlar. Katılanların sayısı birkaç adettir (mesela bunlara
birkaç örnek: Ali Mercan, Cem Somel...). Yeri gelmişken belirtmek de gerekir, 1971-2 iki çizgi
mücadelesi sürecinin sonucunda revizyonist önderlikten kopulunca İK yoldaş, kamptaki
kadrolara bir mektup yazıp ayrışmayı özetliyor lakin dediğimiz gibi katılan
sayısı çok az oluyor. Ama kopmalar az olsa da hemen hemen hepsi muhalif; peki
bu nasıl oluyor? Bunların çizgisi de hareket çökmüşken 1974 yılında yurt dışından
boy veriyor, Ocak 1974 TİİKP YDK'nin parti öz eleştirisi. Esasen TKP/M-L
tezlerinden, Endonezya Komünist Partisi öz eleştirisinden ve kimi belgelerden
aşırmalarla yazılan bu öz eleştiriye merkez de 1975'de mahkum eder bir eleştiri
yazıyor. Tabii büyük ihtimal kendilerinin etkileri yoktur ama kısaca Filistin'deki muhalefetin çizgisi bu
öz eleştiridekine paralel çizgidir.
Konuya döner ve özetlersek, 1970-1971'de ilk başta Almanya'dan ve
Türkiye'den kadrolar, daha sonradan ise 1972 yazında TİİKP
çökünce Ağustos 1972 civarı ülke içindeki kendini atabilen kadrolar kamplara
geliyor. İşte Bora Gözen arkadaş da bu dönemde, Ağustos 1972'de gidiyor.
Bora Gözen arkadaşın Filistin'e gidiş süreci üzerine biraz
daha söylemekte yarar var. Esasen Raşit Gürdilek'in evinde 15-16/18 Mayıs
1972'de[bkz Not: 3] Doğu Perinçek, Bora Gözen ve Halil Berktay'ın katılımıyla
yapılan TİİKP MK toplantısının sonucu olarak:
Genel siyasi durum ve partinin durumu,
Bora Gözen'in isteği üzerine DABK'a kendi
sekreterliğinde Halis Özkan ve Ercan Enç'in de komiteye atanması [bkz Not: 4],
Bora'nın DABK bölgesine gidip bölgeyi tekrar
diriltmesi,
Kıra gönderilecek kadroların seçilmesi,
Almanya'ya haber yollanması,
Meseleleri konuşulup karara bağlanmış, lakin bu toplantıdan
birkaç gün sonra 24 Mayıs 1972'de yapılan operasyonla TİİKP Merkezi
çökertilmiştir. Ayrıca bölgede TİİKP'nin yediği darbeler ve polis baskısının
yoğunlaşması üzerine de hareket alanı kalmamış ve bunun sonucu olarak da Bora
Gözen arkadaş ve diğer kadrolar, 1972 Ağustos'unda bölgeyi terk ederek
Filistin'e gitmiştir. Cafer Topçu arkadaşın o dönem Faik Bulut'a söyledikleri
şu sözler, durumun özetidir:[5]
"Arkadaşlar
Antep-Malatya-Maraş çevresinde epeyce örgütleme çalışması yaptı. Hatta kırsal kesimlerde
yerel örgütlenmeyi tamamlamış sayılırlar. Ancak bu arada geçmişte Oral
(Çalışlar) arkadaşın yakalanışı, bir arkadaşın da polis vurarak kaçışı ['sonradan
bunun Bora Gözen olduğunu, kendi ağzından Filistin kamplarında öğrenecektim'
–FB] varlığımızı polise belli etmiş oldu. Kısaca kokumuzu aldılar,
peşimizdeler. Gittikçe de sınıra doğru sıkıştırılıyoruz. Son çare olarak
Filistin'e gitmeyi düşünüyoruz. Daha önce gönderdiklerimiz [Cengiz Çandar,
Müfit Özdeş, Ömer Madra, Şahin Alpay] örgütten ayrıldılar. Daha doğrusu kendi
canlarını kurtarmak için sınır ötesine atladılar. Kendilerini korumayı örgütü
korumanın önünde tutar oldular. Dolayısıyla Filistin’le bağlantılarımız kopuk.
Üstelik bir grup da bizden ayrılmak üzere. Bu durumda, gerilla savaşına başlamak
ya da geçici polis takibinden korunmak için de olsa Filistin'e geçmeye
mecburuz. Geçmek için öbür devrimci gruptan arkadaşlarla ilişkimiz var. Ama
önce bir - iki kişi göndereceğiz. Var mısın?"
Bora'nın gittiği dönem Filistin kamplarında hemen herkes sözde
"geri dönüp Halk Savaşına başlama" havasındaydı ama bunu fiile dökme
niyetinde miydiler diye sorarsak, alacağımız cevap muhakkak ki hayır olurdu.
Zira yukarıda anlattığımız üzere, İK yoldaş "gelin savaşa başlayalım"
dediğinde katılan sayısı birkaç kişiydi.
1972 sonlarına doğru kamplar boşaltılmaya başlıyor. Cengiz Çandar'ın iddiasına göre (bkz: Mezopotamya Ekspresi, Aydınlık'tan Kaçanlar), 1973 başlarında Ömer Özerturgut kampa geliyor, kamptakilerle konuşuyor.
Herkes muhalif, ama gitmeleri için pasaport-evrak gerek. Ömer kadrolara "partiye
bağlı olursanız pasaportunuzu ayarlarım" diyor. Bunun üzerine anlaşıyorlar
gitmek için ve Ömer'in gelmesini bekliyorlar. Bu şaibeli bir iddiadır ve tabii
ki iddiadan öteye geçemiyor. Bir benzeri ama tersi de Aydınlıkçılar'ın Cengiz'in kampa baskın öncesi gelip gittiği, ki Cengiz Çandar bu iddiayı reddediyor; Faik Bulut ise
Cengiz'in kampa geldiği bir olaydan bahsetmiyor.
Cengiz
Çandar, 1970'de SBF'de Ho Chi Minh'i anma töreninde konuşma yapıyor. Fotoğrafta
görünmese de en önde onu dinleyen kişi Doğu Perinçek. (Aydınlık'tan Kaçanlar)
Tarih 21 Şubat 1973…
O gece önce İsrail helikopterleri halk tarafından görülüp,
Kifah-ı Müselleh (FKÖ'nün polis ve gizli servis teşkilatı)'e haber verilliyor,
Kifah-ı Müselleh'in başvurduğu Lübnan makamları ise bu helikopterlerin "tatbikat
yapan Lübnan ordusuna ait olduğu"nu söylüyordu. Bundan önce de kampta kimi başka
tuhaflıklar yaşanmıştı. İşte böyle bir gecede o sırada kampta 7 Fedai, 12 de (birisinin
ismi bilinmiyor) Türkiyeli devrimci bulunmaktaydı. Önce denizden yapılan
bombardıman sonucu İsrail Komandoları karaya çıkarma yapıp, o sırada nöbette
olan Bora Gözen ve Ali Kiraz arkadaşları katlettiler. Bora Gözen arkadaş
mermisi bitince kalktığı süngü hücumunda boynuna aldığı süngü darbesiyle şehit
düştü. Burada iki İsrail komandosu da öldürüldü. Geri kalanlar ise barakadaydılar.
Baraka bu sırada yoğun havan atışı altındadır. Barakada bir MC model makineli
tüfek vardır ama bu silah kurulduğu halde kullanılmaz. İşte tam bu sırada, yani silahın kurulumu bitmişken İsrail özel komandoları içeriye baskın yapar ve içeridekileri
tarar. İçeriyi taradıktan sonra yangın ve basınç bombaları atarlar ki herkesin
öldüğünden emin olsunlar. İçeriden yalnızca iki kişi kurtulur: Ali Ergun ve
Hüseyin Tüysüz.[6] Bu iki kişi de, 12 Eylül sonrası birden İslam'ı tekrar
keşfedip dinlerine dönüp hidayete ererler.[bkz not: 5]
Siyonist faşistlerin Şayetet 13, Unit-707 ve Sayeret Tzanchanim (paraşütçü komando) ortaklığıyla gerçekleştirdiği bu katliama verdikleri isim "Bardas 54-55 Operasyonu"dur.[7]
Katledilen devrimcilerin yangın ve basınç bombalarının ardından bedenleri (1974 yılında basılan broşür).
Baskında Faik Bulut ise İsrail
komandolarıyla çarpışır ve yakalanır, gayr-ı meşru bir şekilde İsrail
komandolarınca İsrail'e kaçırılır ve İsrail'de işlemediği bir "suç"tan İsrail'deki mahkemede yargılanır. Mahkemede devrimci inancını
savunur ve hapis cezasına çarptırılır. İsrail zindanlarında yıllarca yatar.
Aynı zamanda eş zamanlı olarak bir başka saldırı da
el-Beddâvî Kampı'ndaki FKÖ bürosuna gerçekleşmiştir. Bu saldırıda kimliği
bilinmeyen, sadece "Mustafa" ismi geçen (ama bu ismin gerçek adı mı,
kod adı mı olduğu bilinmeyen) bir başka Türkiyeli daha şehit düştüğü bilgisi de vardır ama bu gencin
devrimci mi, yoksa devrimcileri sınırdan geçiren kaçakçı mı olduğu da tam
olarak bilinmemektedir. Bilinen tek şey, el-Beddâvî'de emperyalizmin orta doğudaki
jandarması Siyonist İsrail'in alçak saldırılarında katledildiğidir.
Fotoğrafın altındaki (Arapça yazan değil, broşürü hazırlayanların Türkçe [görüntüde görülmeyen] yazdığı) yazı: "PEDDAVİ'YE YAPILAN KAHPE SALDIRIDA ŞEHİT DÜŞEN TÜRKİYE'Lİ DEVRİMCİ GENÇ MUSTAFA. ÖLÜMÜ GÜLEREK KARŞILADI!"
Aynı fotoğraf çözünürlüğü daha düşük ama düzgün bir versiyonu (aynı broşür temin edinilen versiyon farklı).
Baskından dönen katiller bizzat Moşe Dayan ve General David Elazar tarafından ziyaret edilmiş, General Elazar röportajcılara şu beyanı vermişti:[8]
"İnanıyorum ki bu oldukça önemli bir operasyondu, çünkü Avrupa'da ve diğer yerlerde halkımız aleyhinde faaliyet yürüten o teröristlerin üslerine karşı yapılmıştı."
İsrail saldırı sonrası "2 bölgede 7 gerilla kampına
saldırıldığını, bu kamplarda Lod Havaalanı katliamını yapan Japon gerillanın
eğitildiğini, 7 bölgenin ve düzinelerce gerillanın imha edildiğini, kampta
Türk, Çinli, Japon, Acem ve Kıbrıslı gerillaların Arap gerillalarla birlikte
eğitildiğini" şeklinde bir açıklama yapar.[9] Aslında doğru denilmektedir
zira Lod Havaalanı Baskı'nı yapan Japon Kızıl Ordusu isimli küçük-burjuva anarşizan bireysel terörist örgütün
gerillalarından Kōzō Okamoto bu kampta eğitilmiştir.[10]
Yine bir başka İsrail ordusundan yetkilinin açıklaması da
şöyleydi:[11]
"Görev terörist kamplarını basıp yok etmek ve kamplardaki daha
sonradan bize karşı savaşacak olan teröristleri öldürmekti. Operasyonun
konsepti mümkün olduğunda sessiz gerçekleştirmek ve teröristlerle önce yüz yüze
gelip ardından saldırmaktı. İkinci olarak [işi] eş zamanlı olarak yapmaya
çalıştık, diğer bir ifadeyle bu iki kampı en az bir saat içinde veya aşağı
yukarı aynı zamanlarda ele geçirmeye çalıştık. Baskıncıları üç birime ayırdık.
İlki Nehru'l-Bârid'e, ikincisi el-Beddâvî'ye gönderildi. Baskıncıların
çoğunluğu paraşütçüydü ve komutan düzeyindeydiler, elbette ki karışık bir
şekildeydiler."
Yine operasyonda gözlemci olarak bulunan gazeteci Peter
Lynch, baskını (taraflı olarak) şöyle anlatıyordu:[12]
"Röportajcı – Lübnan'a saldıran İsrail birlikleriyle 25 saatlik
[bir yolculuktan] daha yeni döndünüz. Harekatı şahit olduğunuz kadar
anlatabilir misiniz?
Peter Lynch – Şey, bu İsrail birliklerinin Lübnan'daki gerilla üslerine
yaptığı şimdiye kadarki en derin baskındı. Ah, Hayfa'dan Lübnan limanı Trablusşam'a
–ki Suriye sınırının sadece birkaç mil güneyindeydi- kadar 130 deniz mili
[240.76 km] kuzeye hareket ettik. Arkada Tartus'taki Suriye deniz istihkamını
görebiliyorduk ve hücumbottan bir grup paraşütçüyü lastik botlarla suya
indirdik. Lastik botlar motorluydu. Kıyıya gidip sahile çıktılar. Sonra güç
bağlandı ve aslında saldırılar birkaç saat sonra başladı.Gece 01.30 civarı sabahın erken saatlerinde kıyıda muazzam patlamalar,
havada uçuşan roketler, kızıl izli mermiler, muazzam patlamalar vardı ve daha
sonradan birden bire bir cephanelik patladı ve [patlama] sanki büyük bir havai
fişek gösterisiydi.
Peter Lynch – Kesinlikle. Bariz bir şekilde İsrail kuvvetlerinin
yaklaştığından haberleri yoktu. Bütün zaman boyunca [radyoyu] karartmıştık
[yayını gizledik demek istiyor –TÖ]ve
bence kesinlikle sürprize yakalandılar.
Röportajcı – Zayiata dair herhangi bir tahmininiz var mı?
Peter Lynch – Evet, İsrailliler ikisi hafif diğer ikisi ağır yaralı
olmak üzere sekiz yaralı verdiler ve İsraillilerin bilgisine göre en azından 40
gerillayı öldürdüler."
Yıllar sonra MİT'te kırılmalar başladığında bir başka grupça
harcanan eski MİT İstihbarat Başkan Yardımcısı Sabahattin Savaşman, anılarında
şöyle yazıyordu:[13]
"… Çeşitli seviyelerdeki
Teşkilat kuruluşları müttefik servisin kendi seviyelerindeki organlarıyla
görüşürler. (abç) Bu görüşmede, yalnız uluslararası konular değil, ulusal
konular da ele alınır. Her ülkedeki sol faaliyetler, milli azınlıkların
faaliyetleri, tedhişçi Filistin'e karşı önlemler, yıkıcı diğer faaliyetler,
anarşi hakkındaki ikili üçlü temaslar kurulur. Bu görüşmelerde genellikle yol
gösterici olan, üstün tekniğiyle MOSSAD'dır ve MOSSAD'ın memleketimizde hayli
geniş imkânları bulunmaktadır. Şahsi ve politik menfaatlerine engel olduğum
için benim ekarte edilmem operasyonuna katılan karşı casusluk ekibindeki şahıs
Beyrut'ta böyle temaslarda çok bulunmuştu. Lübnan'da
CIA'yla beraber operasyonlara katılan, onlardan yüklü ücret ve ikramiyeler
temin eden, Filistin kamplarındaki bir kısım solcu genci hedef alan
faaliyetlerde gösterdiği başarı sonucu mükafatlandırılan bu kişinin,(abç)
şimdi kendisini benden daha temiz olarak göstermesini de şayanı hayret
buluyorum."
Burada bahsedilen kişi Hiram Abas'tan başkası değildir.
Yine belirtmek gerekir, yıllar sonra Faik Bulut Türkiye'ye gelip anılarını Aydınlık gazetesinde tefrika ettirdiğinde kamp komutanı Ebu Muhammed'in "baskında sorumlu olabilecek karanlık bir insan olduğunu, bir ajan olabileceğini" yazmıştır (bu iddia daha sonradan anılarının kitaplaştırılıp genişletilmiş halinde daha etraflı olarak yer almıştır). Bunun üzerine aynı kamplarda kalan ve 23 Haziran 1972 tarihinde Samandağ'da arkadaşlarıyla yakalanan "2. Kuva-i Milliye Örgütü" isimli başlamadan biten bu örgütten Ali Arıcı, Aydınlık gazetesine şu açıklamayı iletmişti:[14]
"1972 yılı Ocak ayında bir arkadaşımla birlikte
Filistin'e gitmeye karar verdik. Bir kaçakçıyla anlaşma yapıldıktan sonra,
tıpkı Faik Bulut'un anlattığı gibi mayın tarlası içinde arka arkaya tek sıra
halinde sürünerek Suriye'ye geçtik. Daha sonra, "İki gün Savaşı" diye
adlandırılan Şubat 1972 İsrail-Suriye savaşına tanık olduk. Tabii Filistin
Kurtuluş Örgütü'ne bağlı olarak.
Sonra Lübnan'a gittik. Bir minibüsle Lübnan'ı dolaşarak önce
Beyrut'a, daha sonra Trablus'a uğradık. Muhayyem Bedeviye'ye (bir Bedevi köyü)
yerleştik. Burada Antepli arkadaşlar da vardı. Kaldıkları ev köyün
cephaneliğiydi. Filistinlilere aitti. Burada 1-2 ay kadar kaldık. Eğitimler
yapıldı. Bora Gözen ve arkadaşlarının İsrail tarafından öldürüldüğü yer olan
Nahr-el Bared kampının inşasına da o günlerde başlandı. Kamp tamamlanınca biz de oraya girdik. Kaldığımız köyde önce
Filistinlilerle ortak nöbet tutuyorduk. Yemek yapılmasına yardım ediyorduk.
Daha sonra yöneticimiz "Nöbet bizi ilgilendirmez, Araplar kendileri
tutsunlar" şeklinde emir verdi. Bu, bizim siyasi şefimizdi. Bir de askeri
şefimiz vardı.
Bir sabah eğitim alanından döndüğümüzde kaldığımız odanın
önünde silah yüklü bir kamyon ve ilk defa gördüğümüz birkaç Filistinli vardı.
İçkiliydiler. İçlerinden biri Arapça olarak "Ben sizin komutanınızım,
bundan sonra benim sözümü dinleyeceksiniz" deyince bizim teşkilattan
bazıları bu lafı edene sille tokat saldırdılar. Kavga daha sonra önlendi. Ancak
aramıza bir soğukluk girmişti.
Faik Bulut'un bahsettiği kamp komutanı Ebu Muhammed ile biz
burada karşılaştık.
Esas kamp komutanı Ebu Muhammed'di. Onu tanıyanlardan hiç
kimse hakkında iyi söz etmedi.
Biz Nahr-el Bared'e taşınmadan önce, Ebu Muhammed'den silah
istedik. Bizi hep "yarın, yarın" diye oyaladı. Sonunda açlık grevi
yaptık. Bize verdikleri ne varsa hepsini çıkarıp geri verdik. Grevimiz sabahtan
öğlene kadar sürdü. Filistinliler böyle bir protesto şekliyle daha önce
karşılaşmamışlardı. Çok şaşırdılar. Her istediğimizi vereceklerini söylediler.
Bunun üzerine biz de grevi bozduk, Nahr-el Bared'e yerleştik. Bu kamptan dışarı çıkmak yasaktı. Ama biz çıkıyorduk. Çünkü
kendimize ait silahlarımız vardı. Filistinliler bizim ileri-geri hareket
etmemizden çekiniyorlardı ve bize karşı müsamahalı davranıyorlardı.
Filistinliler bir Türkten şüphelendiler. Daha sonra zararsız fakat dengesiz
olduğuna kanaat getirdiler. Ebu Muhemmed'in adamları "gel sana judo,
karate öğretelim" diye eline süngü veriyor, kızdırıp sağa sola
saldırtıyorlardı.
Bu kampta bizden başka 3-4 Eritreli, 3-4 İranlı ve
Filistinliler vardı. Türkler içinde ise birkaç THKP-C'li vardı.
Kamp hayatımız çeşitli anlaşmazlıklarla, kavgalı bir
vaziyette devam etti. Daha sonra bir gece iki jiple birlikte Suriye'ye
yollandık. Bora Gözenler biz orayı terkettikten sonra gelmişler. Biz silahlı
olarak Suriye sınırına gelince, hazırladığımız planı uyguladık. Bu plana göre,
jipin farlarını nöbetçinin gözüne tutarak içindekileri görmesini önledik.
Bizler bu durumdan yararlanarak jipin arkasından, sınır karakolunun açığından
geçip ilerde tekrar jiple birleştik. Yolumuza devam ettik.
Tartus'a vardık. Burada tekrar bir Filistin kampında kaldık.
Bunun nedenini ben bilmiyorum. 15 gün kadar orada barındık. Daha sonra
Türkiye'ye yollandık.
İki jipin içindeyiz, bir Mercedes taksi bize öncülük
ediyordu. Ebu Muhemmed Mercedeste. İki jipte 14 kişiydik. Balık istifi
olmuştuk. Sınıra kadar geldik. Burada Ebu Muhammed, bizi bir deniz motorcusu
ile tanıştırdı. Bu kaçakçı bir Araptı. Deniz motoruna binip hareket etmemiz
gerektiği halde, edemedik. Adam motorun arızalı olduğunu söylüyordu. Bunun
üzerine dağa çıkıp bekledik. Motorcu bize her gün yiyecek getiriyordu. Orada
sekiz gün oyalandık.
Bu arada radyoda Sıkıyönetim Komutanlığının bir bildirisini
dinledik. Bildiri şöyle idi: "Bölgemizde kır eşkiyaları görülmüştür. Bütün
askeri birliklerimiz teyakkuz durumundadır. Bölgedeki vatandaşların güvenlik
kuvvetlerine yardımcı olmalarını istiyorum vb. vb."
Biz bundan kuşkulanmıştık. Şöyle bir karar vardık.
Sıkıyönetim bildirisi kır eşkiyalarının görüldüğünü söylüyordu. Oysa biz
Suriye'deydik. O halde bu bildiri bizimle ilgili değildir diye düşündük.
Motorcu yanımıza gidip geldikçe, devamlı olarak bizim teşkilat şeflerinden
bilgi sızdırmak istiyordu. Motorcu Ebu Muhammed'i çok soruyordu. Bir gün Ebu
Muhammed'in gerçek ismini sordu. Biz de "Bu soruya cevap vermemiz
yasaktır" dedik.
8 gün sonra geldiğinde "Bu akşam gidiyoruz.
Hazırlanın" dedi. Sahile inip motora bindik. Yola çıktık. Açıklardan
dolaşarak Samandağ'ın Çevlik Köyü yakınlarında motor açıkta durdu. Biz de suya
atlayarak teker teker sahile çıkmaya başladık. Motor gitti. Sahilde biraraya
geldiğimizde ne tarafa gideceğimize şeflerimiz karar verdi. Pusulamız olmadığı
için yıldızlara bakıyorduk. Daha önce Suriye'de son konak yerine aldığımız
karar şuydu: Dağlardan yürüyerek Kırıkhan'a varacaktık. Bu yolculuğumuz 4 gün
sürecekti. Halbuki elimizde El Fetih'in verdiği iki günlük yiyecekler vardı.
Kırıkhan'da bir NATO üssünü basacaktık, söylenenlere göre.
Oysa asıl gaye, bizi müsait bir yerde ekerek silahları satıp para elde etmekti.
Çünkü aynı işi daha önce yapmışlardı. Bu durum mahkemede ortaya çıkmıştı.
Esasında Ebu Muhammed de durumu biliyordu. Bize kendi kullanmadıkları tipteki
silahları vermişlerdi. Tomson, G3, Sımırnof, mavzer gibi. Onlar atış gücü
kuvvetli olan Klaşinkof kullanıyorlardı.
Biz iki günlük kumanya ile dört gün idare etmeye karar
verdik. Üzerimizde, sırt çantaları, içinde el bombaları, roketatar mermileri,
tanksavar mermileri, tahrip kalıpları, bomba saatleri vb. cephaneler vardı.
Yükümüz bir hayli ağırdı. Kişi başına 40 kilo yük düşüyordu. İlk gece dağda
yolumuzu şaşırdık. Kavgalar da böylece başladı. Şefler birbirlerine küfrederek
bağırıp çağırıyorlardı. Daha fazla ilerleyemeyeceğimizi anlayınca yattık.
Yanımızda Beyrut'ta bastırdığımız binlerce Kuvayi Milliye gazeteleri vardı.
Bunları taşıyamayacağımızı anlayınca orada naylonlara sarıp gömdük. Sabahleyin
kalktığımızda tepemizde helikopterlerin ve uçakların uçtuğunu gördük. Biz
bunları pek önemsemedik. O gün akşama kadar yürüdük. İçimizden ilk fire veren
arkadaşın dizi sakatlandı. Yürüyecek hali kalmamıştı. Kendisine bir miktar para
verildi, memleketine gönderildi.
Daha sonra jandarma, helikopterler, hatta uçaklarla bizi
sürekli takip etti. Sonunda hepimiz yakalandık. Türkiye'ye girişte bizi birinin
ele verdiği kesindi. Hatta, Sıkıyönetim Komutanlığı daha biz Türkiye'ye
girmeden bildiri yayınlamıştı. El Fetih'in silahlarını para karşılığı satan
kişilerin, daha sonra yeni bir menfaat elde etmek için bizleri de satması akla
yatkın bir ihtimaldir.
Bizim olay, daha sonra Bora Gözenlerin öldürülmesi
olayı bütün bunlar Türkiye ve İsrail gizli servislerinin Filistin'e kadar uzanan
kolları olduğunu göstermektedir."
Yazılanlar tamamen açık, bu operasyon MİT'in (diğer bütün
konularda olduğu gibi) bu konuda CIA-MOSSAD-SAVAK ile yaptığı bir işbirliği
sonucu yapılan ortak bir harekâttır.
Lakin bu saldırı sadece tek yönlü değil, çift yönlü bir
saldırıdır. Yukarıda da açıklandığı üzere, MİT-CIA-MOSSAD-SAVAK ortak
saldırısıdır ama hedef sadece "Türkiyeli devrimcilerin müttefiklerinin
isteği sonucu öldürülmesi" değildir. Bu, sadece bir yönüdür. Bunun diğer
bir yönü de, saldırının aslında aynı zamanda Arap topraklarına karşı bir
saldırganlık olduğudur. Nitekim aynı gün içinde haydut devlet İsrail, aynı zamanda bir Libya
uçağını da vurup yolcular ve mürettebat dahil 113 kişinin barındığı uçakta 108
kişiyi öldürmüştür.[15]
en-Nehru'l-Bârid Katliamı büyük yankı uyandırdı. O dönem Beyrut'ta çıkan el-Hayat gazetesi saldırıya tam 3 sayfa ayırıp Türkiyeli devrimcilerin şehadetini açıkladı.[16] 21 Şubat
1973 tarihli Lübnan Daimi Temsilcisi Edouard Ghorra'nın Birleşmiş Milletlere
yazdığı kimi diğer hasarların da verildiği mektuba göre Nehru'l-Bârid'de 17
ölü 10 yaralı, el-Beddâvî'de ise 13 ölü 10 yaralı vardı ve sayının artabileceği
belirtiliyordu.[17] Yine bir başka kaynağa göre, Nehru'l-Bârid'deki ölü
sayısı 40'a yakındı.[18]
Olay öyle etkiliydi ki, 28 Şubat 1973'de FKÖ'nün üç lideri
Yaser Arafat, Ebu Cihad ve Ebu İyad aynı anda yaklaşık 10 dakikalık bir telefon
görüşmesi yaptı. Kıbrıs'taki ABD hayalet radar üssü konuşmayı banda aldı,
çevirdi ve dağıttı. Olay ardından Filistin'in Sesi haber programları sıklıkla
"Nehru'l-Bârid'i unutma!" "Nehru'l-Bârid şehitlerinin
intikamları alınacaktır!" diye biten yayınlar yaptı. Nehru'l-Bârid'in
misillemesi için çeşitli eylemler yapıldı.[19]
Katliamdan sağ kurtulanlardan birisi (yukarıda bahsedilen iki dönekten birisi yani) henüz daha dönmemişken katliamı şöyle anlatıyordu:[20]
"Ben 10.30-12.00 nöbetçisi idim. Nöbetler, kapıda bir
kişi tarafından tutuluyordu. Bir kişi de nöbetçi başkanı olarak üçer saat ara
ile bekliyordu. Benim nöbetim sırasında 9.00-12.00 arası ... isimli Filistinli
bir arkadaş nöbetçi başkanı idi. Nöbetim bittikten sonra Faysal [Ali Kiraz] ile
Hasan [Bora Gözen]'ı uyandırıp nöbeti teslim ettim. Faysal da simirnof,
Hasan'da Nato silahı vardı. Ben uyuduktan sonra 12.00-1.30 arasında aniden
silah ve top sesleriyle uyandık. Kapının tek kanadını açtık. Ve arkadaşlar MC
(orta makineli) silahını kapının ağzına kurdular. Kifah-ı Müsellah'ın ışıkları
yanıyordu. Remzi [Yücel Özbek] arkadaş "herhalde Kifah-ı Müsellah ile
Lübnan ordu birlikleri arasında çatışma var" dedi. Ve Nato silahını aradı.
Nato nöbetçilerdeydi. Remzi arkadaş, kapıdan teker teker çıkıp duvardan
atlamamızı söyledi. Fakat ne kendisi, ne de biz çıkamadık. Çünkü, devamlı
olarak her iki taraftan da ateş ediliyordu. MC silahını da dışarı çıkıp
kullanmaya hiçbirimiz cesaret edemedik. Bu bizim çok büyük bir hatamızdı. Çünkü
o şekilde odaya kısılmıştık ki, yüzde doksan hepimiz de ölüm bekliyordu. Eğer
iki kişi MC'yi kullanmış olsaydı, belki bir kısmımız kurtulabilirdi. Daha sonra
saldırı hızlandı. Tavana el bombaları atılmaya başlanmıştı. Bunun üzerine
Muhammet [Şükrü Öktü] arkadaş, üzerimize battaniye alarak, şarapnellerden
korunmamızı söyledi. Herkes battaniyelere sarındı ve duvar diplerine uzandı.
Ben de kapının arka tarafındaki köşeye uzanarak parkayı çektim. Biraz sonra bir
ses duydum. Bu ... arkadaşın sesiydi. "Yaralandım, bana yardım edin"
diyordu. Kimseden ses çıkmadı. Ben de kendisine sesini çıkarmamasını, şimdi bu
durumda birşey yapamayacağımızı ve biraz sabretmesi söyledim. Bunun üzerine ...
yattığı yerden kalkarak yanıma geldi. Ve sırtüstü uzandı. Bir müddet sonra
İsrail komandoları aniden içeriyi tarayarak girdiler ve Arapça olarak yedi kişi
saydılar. Bunlar çıktıktan sonra çok şiddetli bir patlama oldu. Bütün vücudumun
bir et yığını haline geldiğini zannettim. Kafam uğulduyor ve gittikçe nefesim
daralıyordu. Aniden bir çırpınmayla doğruldum. Her taraf yerle bir olmuş,
yanıyordu. Hemen üzerimdeki parkayı çıkararak sürüne sürüne yıkık odadan dışarı
çıktım. Çıkarken ... arkadaşın üzerine bastığımı hatırlıyorum. Fakat ...
arkadaş daha önceden yaralı olduğu için patlamadan sonra onun da ölmüş olabileceğini
düşündüm. 5-6 metre süründükten sonra durup sağıma soluma bakındım. Hiç kimse
yoktu. Bu arada arka tarafımda ... arkadaşın da Muhayyeme (Filistin halkının
oturduğu bizim gecekondularımıza benzeyen mahalle) gittiğini gördüm. Ben de
sürüne sürüne deniz kenarına indim ve bir çukura gizlendim. Bu sıralarda iki
tane büyük helikopter oralarda dolaşmaya başladı. Bir iki el ateş edildiyse de
düşmedi. Medrese tarafından bana doğru ateş ediliyordu. Bana bağırmışlar, fakat
duymamışım. Daha sonra üç kişinin bana doğru geldiğini gördüm: Kamp mesülü ve
iki Filistinli...
Yoldaşlar! Bu
olay bana, Mao Zedung yoldaşın şu sözünü anımsattı: "Savaş, savaşarak
öğrenilir" .... Bu saldırı rastgele bir saldırı değildi. Türkiye, İsrail,
hatta Lübnan'ın ortaklaşa düzenledikleri bir saldırıdır. Halkımız arasında
söylenen şu sözü unutmayalım: Su uyur, düşman uyumaz. Biz düşmanı taktik olarak
küçümsemekle ve burjuvaziye güvenmekle ağır kayıplar verdik. Hatalarımızdan
dersler çıkaralım, şehitlerimizin kanlarını yerde bırakmayalım! İhtilalci
selamlar..."
Yine diğer hayatta kalanın katliama dair anlatısı da şöyleydi:[21]
"İlk nöbetçi bendim. Akşam altıdan sekize kadar nöbet
tuttum. Bitirdim nöbeti, barakaya döndüm ve yattım.
Bir gürültü oldu. Hepimiz uyandık. Sürekli böyle patlamalar olurdu. Böyle durumlarda herkes ayağa kalkardı, ne olup bittiğini anladıktan sonra yeniden
yatılırdı. Kural buydu. Gürültüyle birlikte yerimizden fırlamıştık ki, arkadan
başka patlamalar oldu.
Şubat'ın 21'ini 22'sine bağlayan geceydi bu, 1973 yılında. İlk patlama geceyarısı olmuştu.
Sürekli patlamalar oluyordu birbirinin ardı sıra. Çevreye ışıklar saçılıyordu. Bizim biraz
üst tarafımızda Filistinlilerin polis teşkilatı vardı. Onlar ateş ediyorlardı.
Karşılıklı ateş sesleri geliyordu. Biraz düşündük, ne yapalım diye. Dışarı çıkıp
çıkmama konusunda karar veremiyorduk. Çünkü tam bizim bulunduğumuz yeri havan
topuyla dövüyorlardı. Etrafta şarapneller parçalanıyordu. Ne yapacağımızı tam kararlaştıramadık. Bir yandan da bize bırakılan destek silahını bulmaya çalışıyorduk. Küçük silah nöbetçideydi. Biz büyük silahı kurmaya çalışırken kapıdan
ateş etmeye başladılar.
Ben bacağımdan yaralandım. Arkadaşlar yanlara attılar kendilerini. Sürekli ateş ediliyordu. Ben ayaktaydım. Kenara çekilirken karnımdan da yaralandım. O anda yapacak bir şey yoktu. Arkadaşların üzerine düştüm. Birtakım
gölgeler girer gibi oldu içeri. Ne yaptıklarını tam olarak izleyemedim. Çıktılar dışarı. Yeniden bir
patlama oldu. Bu patlamayla ben bayılmışım. Ondan sonra arkadaşları öldürmüşler.
Son patlamayla birlikte baraka çökmüş. Duvarlar dışarıya
doğru yıkılmış. Patlama temelden almış götürmüş duvarları. Kendime geldiğimde
kafam temele sarkıyordu. Ben daha yüksekte kalmıştım. Kopuk kopuk görüntüler hatırlıyorum. Aradan ne kadar zaman
geçtiğini ise çıkarmak çok güç. Bir ara bir arkadaşı kaçarken gördüm. Sonra karnımda bir acı hissettim. O sırada bizim
arkadaşlara saldırıyorlarmış. Benim her tarafım kan içindeydi, gözlerim,
saçlarım yanmıştı. Yine de öldüğümden emin olmak için karnımdan bir kere daha süngülemişler.
Duyduğum acı bundan ötürüymüş.
Kendime geldiğim zaman ortalık durulmuştu. Kafam temelden aşağı sarkıyordu. Yavaşça
doğruldum. Kimseyi göremedim. Biraz uzağımda bir ateş yanıyordu. Kalktım düşe
kalka yürümeye çalıştım. Üst taraftaki mahalleye ulaştım, bir eve girdim. Sesim
çıktığı kadar bağırdım. Bir süre sonra birileri geldi. İlk önce onları da İsrailli sandım.
Aralarında konuştular. Filistinli olduklarını anladım. Beni bir arabaya koydular ve hastaneye götürdüler."
Bu kadar açıklamadan sonra şunu gösterelim, işte siyonist faşistlerin yakıp yıktığı Nehru'l-Bârid kampı:[22]
Onların anısı Filistinli Arap ve çeşitli milliyetlerden
Türkiye halklarının birliğini ve dostluğunu pekiştirdi. 27 Şubat 1977 tarihinde
Köln'de yapılan bir anmaya Filistin Kurtuluş Örgütü'nün gönderdiği bir mesaj
şöyleydi:[23]
"Filistin Kurtuluş hareketi ile Türkiyeli devrimcilerin
birbirlerini karşılıklı desteklemeleri, yakın doğu ülkelerinin gerçekten
bağımsızlığa kavuşmaları ve Filistin, Türkiye ve bütün bölge halklarının kendi
kaderlerini tayin hakkını gerçekleştirerek demokratik toplumlar yaratmak üzere
birlikte mücadele etmeleri tesadüf olmayıp ortak menfaatlerinin bir ifadesidir.
Halklarımızın bu hedefler için verdiği mücadelenin şehitleri bizim için
esin kaynağıdır.
Mücadelemizde ve tuttuğumuz yolda ısrar ettiğimiz sürece onların kanı
boşa akmış olmayacaktır.
Verdiğimiz şehitler aynı zamanda Siyonistlerin kurtuluş hareketine
karşı işlediği cürümleri de mahkum ediyor, haklı amaçlarımız uğruna mücadele
azmimizi sağlamlaştırıyor.
Bu yüzden bu yoldaşların ölüm yıl dönümünü anmak sadece sizler için
değil, silahlı Filistin direniş hareketi ve bütün ilerici insanlar için de bir
görevdir.
Yaşasın Türkiye ve Filistin Halklarının Ortak Mücadelesi!
Zafere Kadar Devrim!"
Yine yıllar sonra o dönem El-Feth'de üsteğmen olan ve Şehit
Abu Sabri Fedayi Kampı gerillalarının komutanı olan Ebu Nimer kod adlı bir Arap
gerilla, Vatan gazetesi muhabiri Mehmet Kızıloğlu'na Filistin'de şehit düşen 9
arkadaşı şöyle anlatıyordu:[24]
"Gerçek isimleri ve geçmişleri hakkında ayrıntılı bilgiye sahip
değilim. Ancak bu cana yakın arkadaşlarla aramda su sızmazdı. İsrailliler ile
yaptığımız şiddetli bir çarpışma sonunda şehit düştüklerini duyunca sanki dünya
tepeme yıkılmıştı. Düşman geri püskürtülmüştü. Diğer şehit Filistin savaşçıları
ile onları yan yana gömdük ve bu gençlerin anısına bir saygı olarak
gömüldükleri şehitliğe onların adını verdik."
Daha sonradan ortalık sessizleşti ve Ebu Nimer ayağa kalkarken
şu sözler döküldü dudaklarından: "Allah rahmet eylesin." İşte
Filistin halkı uzun yıllar böyle andılar bu devrimci kardeşlerimizi!..
Sonuç olarak Nehru'l-Bârid'de 8, el-Beddâvî'de 1
Türkiyeli bu saldırıda, diğer Arap kardeşleriyle şehit düştü. Nehru'l-Bârid'deki devrimci kardeşlerimiz Enternasyonalizm
ve Halkların Kardeşliği Mezarlığı'na gömüldüler. Yıllar sonra bu mezarlık,
yapılan bombalamalar esnasında vuruldu, aynı zamanda mezarlıktakilerin
kayıtları da savaşın arbedesinde kayboldu. Bu yüzden naaşlar, karışık olarak ve
isimsiz gömülmek zorunda kaldılar, böylece mezarları kayboldu. Yani Onlar şimdi,
Arap topraklarında, Arap kardeşleriyle bir olmuş bir şekilde yatmakta, bu
topraklar üstünde kardeş Arap ulusunun İsrail saldırganlarını yenip kovduğu zafer
gününü beklemektedirler.
Bu devrimci kardeşlerimiz hatalı görüşleri savundular.
Onlar, TİİKP-Şafak revizyonizminden (her ne kadar son dönemlerde kısmen muhalif
de olsalar) asla tam olarak kop(a)madılar. Lakin onların o gün savunduğu
görüşler, bugünkü karşı-devrimci kontra Aydınlık siyasetiyle bir
tutulmamalıdır. Mesela bugünkü "Kubilay" bozmalarına rağmen, onların
Kemalizm hakkındaki (hatalı) görüşlerinin "Marksizan"
bir izahı vardı. Onlar Kemalizmin bir küçük-burjuva hareketi olduğunu kabul
edip bu hareketin 1930'larda emperyalizmle birleştiğini savunuyorlardı ve
şimdiki ukalaların aksine onlar, Kemalizmi (doğal olarak) kusursuz
bulmuyorlar, biz Kemalistiz demiyorlardı. Mesela, dün M. Belli oportünistinin "Kemalist hareket milli
devrime vatansever olduğu için
katıldı" şeklindeki anti-Marksist görüşünün aksine (bugün bu görüşe
Aydınlık'ın [belki eski kurmayları değil ama] tetikçi vazifesi gören yeni yetme
aşağılık döküntüleri aynen imzasını da atar) Bora Gözen arkadaş, Çetin Yetkin'e
verdiği röportajda bunun basit bir "vatanseverlik" olamayacağını
şöyle söylüyordu:[25]
"Ben aslında bunun uygun bir benzetme olmadığı kanaatindeyim.
Çünkü, biz amacımızı saklamayız, hiçbir zaman saklamayız, amacımızı söyleriz…
[Milli-burjuvazinin –TÖ] Katılmasının nedeni aslında vatanseverlik duygusu
değildir. Millî burjuvazinin millî demokratik devrime katılmasının nedeni
doğrudan doğruya onun objektif çıkarlarının doğrultusundadır. Örneğin, Türkiye
pazarına sahip çıkmak, ham madde ve kaynaklarına sahip çıkmak… bu gibi objektif
çıkarlarından dolayı katılacaktır. Ve aslında her sınıf millî demokratik
devrime kendi çıkarı için katılır."
Burada Bora Gözen durumun flu bir sınıflar üstü "vatanseverlik"
değil, aksine (Kemalistlerin m-b olduğunu var sayarak [ki bu görüş hatalıdır]) "milli
mesele kendi iç pazarına hakim olma meselesidir" Marksist görüşünden
hareketle bir kendi çıkarı meselesi olduğunu göz önüne koymaktadır. Bugün
Aydınlık'ın beyni boş, bilinçsiz, ezber sözleri ardı sıra dizen ve içinde
bulundukları çetenin niteliğinden dolayı büyük oranda ihtimaldir ki kendisi de
çeteci bir karakterde olan tabanındaki alıklara bunları söyleseniz, size "vatansız"
derler.
Yine bu arkadaşların başka bir hatalı yönü de şuydu: Türkiye'ye
dönüp savaşı başlatma kararlılığında olmadılar, İK yoldaşın çizgisini
benimsemediler. Bu onların küçük-burjuva sınıf karakterlerinin kaçınılmaz
sonucuydu. Lakin onlar, ülkeye dönme şeklinde devrimci bir cesaret
gösteremeseler de (veya bu devrimci çizgiye iştirak etmeseler de), inançlarını
yitirmediler. Emperyalizme, feodalizme, komprador kapitalizme ve faşizme karşı
kinleri azalmadı; aksine emperyalizmin uşağı Siyonist İsrail'e olan kinleriyle
birleşip pekişti.
Onların ölümü, ekmeğini yedikleri, suyunu içtikleri Arap
halkını çok üzdü. Onların yiğitliğini, iyiliğini Arap halkı dilinden düşürmedi.
Kendilerini tanıyanların üzüntüsü bir kat daha da fazlaydı. Onlar öldü ama
halkımız onları unutmadı. Halkımız bu faşist cinayeti her daim lanetlemiş, onun
sorumlusu olan emperyalizmi, siyonist katilleri, faşist komprador patron-ağa
düzenini ve MİT-CIA-MOSSAD-SAVAK faşist işbirliğini her daim lanetlemiştir.
Halkımız ne Arap topraklarında defnedilmiş evlatlarını, ne de onların acısını unutmamıştır.
Ama halkımız acısını kine ve nefrete dönüştürme kararlılığındadır. Bu yolda görev
biz Marksist-Leninist-Maoistler'e düşmektedir. İbrahim yoldaşımız "Bizler yaşadığımız sürece
yoldaşlarımızın ve bütün yurtseverlerin faşizme karşı verdiği cesur ve kararlı
mücadeleyi yürütmekle görevliyiz."[26] derken çok doğru bir şekilde,
tarihteki iyi ve ileri olan her kazanım, isim ve olayın proletaryaya ve ilerici
insanlığa ait olduğunu, onun mücadele azmini bilediğini ifade ediyordu.
Halkımızın Arap topraklarında yatan bu evlatları zayi gitmemiştir. Onlar bizim,
sadece bizim de değil bütün yurtseverlerin bilinçlerinde yaşıyor ve
yaşayacaktır.
1974 yılında basılan broşürde kullanılan fotoğrafın
altındaki Arapça metinde şöyle yazıyor: "Bir grup direnişçi, şehitlerin mezarını
kazıyor." Faik Bulut'un cenazelerine dair anlatımı da şu şekildedir: "(...) Nahr El Bared mülteci kampında yaşayan 30 bin kişi kendi davaları için şehit olan bu yiğit insanlara karşı son saygı duruşunda kadını erkeği, yaşlısı genciyle önlerinden geçip cansız vücutlarını öptüler ve birer gül sunarak yolcu ettiler onları ölümsüzlüğün ülkesine."[27]
----------------------------------------------
KAYNAKLAR
Genel Kaynaklar:
- "Uçurumun Kenarındaki Türkiye: 3 – Türkiye İhtilalci
İşçi-Köylü Partisi Dosyası". Töre Devlet Yayınevi. 1. Baskı, 1973.
İstanbul.
- "Filistin'de Ölen Şehitlerin Anısına". t.y. (Nisan
1974 öncesi, tahmini Şubat 1974).
- "Bundan iki yıl önce Filistin'de şehit düşen sekiz
arkadaşımızı anıyoruz – Bora Gözen, Kerim Öztürk, Cafer Topçu, Ali Kiraz, Ahmet
Özdemir, Gürol İlban, Şükrü Öktü, Yücel Özbek Dünya Halklarının Kurtuluşu için
canlarını verdiler". Aydınlık. 17 Şubat 1974. Sayı: 54. Sayfa: 12.
- "Bir devrim işçisi: Bora Gözen – Ondan yadigar kalan
her şey, halkın davasına bağlı kalmayı hatırlatıyor" [Mayıs 1973].
Perinçek, Doğu. Aydınlık. Ekim 1975. Sayı: 56. Sayfalar: 40-42.
- "Filistin'de Şehit Edilen Türkiye'li Proleter Devrimcileri Anıyoruz". Gençlik Yıldızı. 20 Şubat 1976. Sayı: 6. Sayfa: 12.
- "Filistin'de şehit düşen sekiz arkadaşın anısına".
Aydınlık. Mart 1976. Sayı: 61. Sayfalar: 4-14.
- "Belgesel Yayınlar No: 3 – İki Lider İki Örnek!
İbrahim Kaypakkaya ve Doğu Perinçek'in Polis İfadeleri". Le-Ya Yayınevi.
1. Baskı, Ocak 1979.
- "Belgesel Yayınlar No: 4 – Halk Düşmanlarının Gerçek
Yüzlerini İyi Tanıyalım! Halil Berktay'ın Doğu Perinçek'e Mektubu ve Polis
İfadesi". Le-Ya Yayınevi. 1. Baskı, Ocak 1979.
- "Üçüncü Adam Anlatıyor – MİT CIA İlişkisi".
Savaşman, Sabahattin. Kaynak Yayınları. 1. Baskı, ? [Not: Esasen 30 Temmuz 1979 ile 5 Ağustos 1979 tarihleri arasında Aydınlık gazetesinde yazı dizisi olarak çıkan bu kitap, Mehmet Eymür'ün
anıları Milliyet gazetesinde tefrika edildiği dönemde Aydınlıkçılar'ın Eymür'e
cevap verme amaçlı iki kesim arasında bahsi geçen Sabahattin Savaşman'ın
anılarının tefrikasının tekrar basılması amacıyla birkaç ekle birlikte (Eymür'ün
anılarından ilgili kısım ve Perinçek'in cevabı) toplam 3 bölüm olarak
basılmıştır ama neden bilmiyoruz, kitapta basım tarihi yok. "Acaba bizdeki
korsan baskı mı?" diye düşünerek Nadir Kitap'tan ilanlara baktığımızda,
onlarda da tarih geçmediğini gördük Hepsi de korsan olamayacağına göre bundan vasarken cidden tarih koymadıkları anlaşılıyor (aceleye geldiyse demek!). Bizdeki kopyanın ön sayfasında (herhalde iki kere el değiştirdiyse demek ki, iki tane) elle
yazılan tarih var: Birisi "30.5.1992", diğeri "4.6.1992". Kitabın
arka iç kapağında ise bir adres ve tel numarası da olan Rahmi Taş ismine bir
kaşe vurulmuş (bu isim elle ön sayfaya da yazılmış ama karalanmış). Yani
toparlarsak, kitabın künyesinde tarih yok ama olayın geçtiği dönemin Mayıs-Haziran
1991 oluşunu hesaba katarsak, kitap ihtimaldir ki Temmuz 1991-Mayıs 1992 arası
bir tarihte basılmıştır ama kesin bir tarih veremiyoruz.]
[1] "The Sunni Tragedy in the Middle East: Northern Lebanon from al-Qaeda to ISIS". Rougier, Bernard. Princeton University Press.
13 Ekim 2015. Sayfa: 116.
[2] "Israeli Planes Strike Arab Guerrilla Bases".
Hattiesburg American. September 8, 1972. Sayfa: 1.
[13] "CIA'nın Ortadoğu zinciri Teşkilat: Üçüncü adamın not defteri #3 - Teşkilat-İsrail-İran üçgeni". Aydınlık. 1 Ağustos 1979. Sayfa: 8.; aynı metin kitap olarak bkz: Savaşman, Sabahattin. age. Sayfa: 24.
[19] "Yasir Arafat: A Political Biography". Rubin, Barry M. / Rubin, Judith Colp. Oxford University Press. USA,
3 Mart 2005. Sayfalar: 63, 64.
[20] "Filistin'de Ölen Şehitlerin Anısına". Sayfalar: 7, 9.; bu anlatı belki de bir rapordan, belki de yazılı veya sözlü bir anlatıdandır; maalesef bunu tam olarak teyit edebilecek durumumuz yok.
[21] "İsrail Zindanlarında 7 Yıl Faik Bulut anlatıyor #5 - Anadolu'nun Filistin'e armağanı | Baskından sağ kurtulan bir Türk anlatıyor". Bulut, Faik. Aydınlık. 5 Nisan 1980. Sayfa: 8.; aynı anlatının biraz daha farklı hali için ayrıca bkz: Bulut, Faik. age. Sayfalar: 96-7.; bu da aynı şekilde belki rapordur, belki de rapor değil yazılı veya sözlü bir anlatıdır, ayrıca hangi versiyondakinin esas hali olduğunu bilemiyoruz (yani ilk çıktığında düzenlenmişti de Faik Bulut orijinalini mi koydu, yoksa Faik Bulut bu anlatıyı kullanırken hatalı mı geçirdi) ama ilk çıkan halini kullanmayı daha uygun bulduk.
[22] "Lebanon: Aftermath Of Israeli Attack On Refugee Camps Near Syrian Frontier". Reuters (via British Pathé). 22 Şubat 1973 [doğrusu 21 Şubat olabilir, Reuters'un kayıtlı tarihleri çoğunlukla hatalı].
[23] "Filistin Kurtuluş Örgütü'nün 9 şehit için
mesajı". Halkın Sesi. 15 Mart 1977. Sayı: 100. Sayfa: 4.
[24] "Mehmet Kızıloğlu'nun Lübnan izlenimleri – 13.
Yılında Filistin Kurtuluş Örgütleri #3: «İsrail saldırısında ölen Türklerle
Filistinlileri yanyana gömdük ve şehitliğe onların ismini verdik»".
Kızıloğlu, Mehmet. Vatan. 1 Ocak 1978. Sayfa: 3.
[25] "Türkiye'de Soldaki Bölünmeler 1960-1970:
tartışmalar-nedenler-çözüm önerileri". Yetkin, Dr. Çetin. Toplum Yayınevi.
1. Baskı, Mayıs 1970. Sayfa: 173.
[26] "Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit – İbrahim
Kaypakkaya – Hayatı ve Mücadelesi". Behram, Nihat. May Yayınları. 2.
Baskı, Mart 1977. Sayfa: 34.
[27] "İsrail Zindanlarında 7 Yıl Faik Bulut anlatıyor #5 - Anadolu'nun Filistin'e armağanı". Bulut, Faik. Aydınlık. 5 Nisan 1980. Sayfa: 8.
Not: 1 - Hatta bu meseleler '80'lerde kamp savaşlarına
dönecek, Filistinli örgütler direkt olarak birbirlerini öldürmeye başlayacaklardı.
"Türkiye'de sol içi şiddet" "örgüt içi infaz" "çocuk
gerillalar/çocuk istismarı" üzerine destanlar yazan devlet kara
propagandasının gönüllü kalemşörleri (ehem Aytekin Yılmaz ehem!) Filistin
kamplarını görse akıllarını yitirirlerdi belki de ama bu bizim konumuz
değil.
Not: 2 - Fetişleştirilenin aksine '70'lerde FHKC, Türkiye
solunda pek popüler ve örgütlerle temaslı değildi. Bir tek MLSPB vardı (bu konuda bazı
anlatımlar için bkz: Devrimcilerin Filistin Günlüğü 2), ki o kamplarda eğitim
gören (başta yöneticileri olmak üzere) birçok MLSPB üyesi daha sonradan şehit
düştü. Ek olarak, organik bir ilişkisi olmamakla birlikte ideolojik
olarak FHKC'yi "M-L" gördüğünden dolayı Dev-Sol, o dönem legal yayın
yapan Devrimci Sol Yayınları (1984 Ölüm Orucunda şehit düşen Haydar Başbağ yazı
işleri müdürüydü) bir inceleme kitabı yayınlamıştır. Kaynak vb. verilmeyen (ve büyük ihtimal
büyük kısmı az miktarda bir kaynağın yerelleştirilmesinden ibaret olan) bir "bilimsel-araştırma" idi bu kitap (bkz: "Filistin Sorunu ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi –
FHKC". Devrimci Sol Yayınları.).
Not : 3 - İfadeler birbiriyle çelişmektedir. Doğu Perinçek
polis ifadesinde "15 veya 16
Mayıs'ta bir ara" derken, Raşit Gürdilek "Doğu'nun gelişinden 4 gün sonra Bora'nın geldiğini ve ertesi gün
gittiğini" polis ifadesinde veriyor. Yani, ya Doğu Perinçek'in
"15-16 Mayıs günlerinden birinde" beyanı doğru, ya da Raşit'in
ifadesinden yola çıkılarak saptanan 18 Mayıs tarihi. Ek olarak belirtmek
gerekir, Doğu Perinçek ifadesinde kimi noktalarda kasten hatalı bilgi verdiğini
bildiriyor (bu konu Le-Ya Yayınevi Doğu'nun ifadesini bastığında tekrar
dillendirildi), bu yüzden doğrusuna tam emin olamıyoruz. Ek olarak Halil
Berktay ise "Mayıs 1972" sonları şeklinde flu bir tarih verdiğinden
kendisinden pek bir bilgi edilinemiyor.
"Bunlardan "Küçük Ali" [Ali Ergün –TÖ] iyileştikten
sonra Almanya’ya gitti. 1974 genel affından sonra Türkiye’ye döndü. Ankara
Üniversitesi’nde yarım bıraktığı hukuk öğrenimini tamamlayarak avukat oldu. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra önce milliyetçi, sonra dinci
oldu. Eşini tesettüre soktu. Daha önce içinde bulunduğu sol hareketler hakkında
Prof. Aydın Yalçın’ın çıkardığı "Forum" adlı dergiye muhalif yazılar
yazdı.
Halen Ankara’da yaşıyor. Avukatlık yapıyor.
Ölüm tarlasından kurtulan "Kayserili" [Hüseyin Tüysüz –TÖ] de
1974 genel affından sonra Türkiye’ye döndü. Malatya-Sivas-Kahramanmaraş
yöresinde köy köy dolaşıp saz çalarak hayatını kazandı. 12 Eylül 1980 askeri
darbesinden sonra o da hidayete erip İslamcı oldu. Sazı bırakıp kendini tamamen
ibadete verdi. İstanbul’a taşındı. Grafiker oldu. Aynı yerde çalışan başörtülü
bir kızla hayatını birleştirdi.
Halen İstanbul’da yaşıyor ve aynı işi yapıyor."
EK-1
Yazı esasen bitse de son olarak bu arkadaşlar için yazılmış
en meşhur marş olan "Dokuz Şehit İçin" isimli marşa ufak bir incelemeyi de buraya
eklemek istiyoruz. Yazarı Doğu Perinçek'tir, Aydınlık Korosu tarafından
bestelenip '70'lerde icra da edilmiştir. Aşağıdaki sözler (dizilim ve birkaç ufak detayda) Aydınlık korosunun icrasından farklıdır, şu kaynak kıstas alınarak yazılmıştır: "Filistin'de şehit düşen sekiz arkadaşımızı anıyoruz" | "Dokuz şehit için". Halkın Sesi. 22 Şubat 1977. Sayı: 97. Sayfa: 10.
"Şehit düştü
dokuz yiğit
Dağdan bir çığ kopmuş
gibi
Uzak toprakta kanları
Gelincikler açmış gibi
Anadolu'dan armağan
Özgür Filistin'e
kurban
Göğüslerden dökülen
kan
Gözlerde kor yakmış
gibi
Şu dünyada bir nesneye
Yanar içim göynür özüm
Yiğit iken ölenlere
Gök ekini biçmiş gibi
Bizim yolun erenleri
Ekinlere benzer gider
Kimi yiter, kimi biter
Yere tohum saçmış gibi
Şehitlerin kanlarıyla
Yoğruluyor dostluk harcı
Kardeş Filistin halkıyla
Yürekler birleşmiş gibi
Başlarında Bora Gözen
Kinimizi taşa yazan
Boynunda süngü yarası
Kızıl Bayrak açmış
gibi
Cafer yapı ustasıydı
Köylülerin Salman'ıydı
Devrimin sadık evladı
Yüreklerden taşmış
gibi
Yedi kilitten de geçti
Kerim Mamak'tan
kaçtı
Gençlik Birliği
bayrağı
Ondan rüzgar almış
gibi
Sımsıkı tutuyor Ali
Kabzasından mavzerini
Döğüştü son kurşuna
dek
Bir destan yazarmış
gibi
Geçip yurdundan
Ahmet'in
Köpüğünde selam taşır
Acısından ol yiğidin
Fırat Suyu susmuş gibi
Yücel devrim savaşında
Korku bilmez yiğit idi
Palandöken'in başında
Bir kartal vurulmuş gibi
Devrimin hamalı Şükrü
Yorulmayan yürüyüşçü
Omuzlarında Şafak'ı
Sonsuza taşımış gibi
Gürol'un kalbinde
yıldız
Nasıl kıpkızıl
yanarmış
Marks, Lenin ve Mao
Zedung
Kafaya mıhlanmış gibi
Bora Gözen
- Bora Gözen hakkındaki kıt'ada "boynunda süngü
yarası" kısmı, bir gerçekliğe işaret eder. Baskın sırasında Bora Gözen, Ali
Kiraz'la birlikte nöbetteydi, bu yüzden ilk saldırıda ikisi şehit düştü. Bora
Gözen, mermisi bitene kadar çarpışmış, en son mermisi bitince de kaçmamış veya
teslim olmamış, süngü hücumuna kalkmıştı. Bora, süngü hücumunda boynuna
isabet eden karşı süngü saldırısıyla şehit düştü.
Cafer Topçu
- "Cafer yapı ustasıydı / Köylülerin Salman'ıydı"
kısmında Cafer'in inşaat işçiliği yapışından söz ediliyor. Yine Salman, Cafer
Topçu'nun kod adıydı.
Kerim Öztürk
- "Yedi kilitten de geçti / Kerim Mamaklar'dan kaçtı /
Gençlik Birliği bayrağı / Ondan rüzgar almış gibi", Kerim Öztürk, aynı
davadan bir arkadaşının salıverilme kağıdını kullanarak Mamak Cezaevi'nden 7
kapıyı da geçip kaçmıştı. İhtilalci Gençlik Birliği üyesiydi.
Ali Kiraz
- Ali Kiraz dediğimiz gibi, Bora'yla o sırada nöbetteydi.
"Sımsıkı tutuyor mavzerini / Dövüştü son kurşuna dek" kısmı bundan
söz ediyor.
Ahmet Özdemir
- Ahmet Özdemir, 1974 yılındaki broşürde Elazığlı olarak geçiyor ama küçük kardeşlerinin bir mektubuna göre ("Filistin'de şehit düşen sekiz arkadaşın anısına". Aydınlık. Mart 1976. Sayı: 61. Sayfa: 13) İstanbul Kasımpaşa doğumlu. İhtimal ki şiir yazılırken baştaki geçen bilgi kıstas alınmıştır.
Şükrü Öktü
- Şükrü Öktü'ye örgütü "Proletaryanın hamalı" der,
bunun sebebi de Şükrü'nün hamallık yapmasıdır. Evet, Türkiye'de temaslı olduğu
çevre tamamen yakalanınca devrimcilerle temas kurmak için Avrupa'ya gider,
burada geçinmek için hamallık yapar ve kazandığını örgüte verir. Şafak da o
dönem TİİKP'nin 15. sayıya (Mayıs 1972) kadar çıkan illegal yayın organıdır.
Yücel Özbek
- Yücel Özbek, Erzurumlu'ydu, bu yüzden Palandöken deniyor.
Gürol İlban
- Gürol'un kısmında bir şey yok, parti üyesi değildi zaten,
1. Kongre'de Parti Onur Üyeliği'ne getirildi.
Bu kadar, dediğimiz gibi şiiri yazan Doğu Perinçek'tir ama çoğu kısmını ya direkt olarak Yunus Emre'nin "Geldi Göçtü Ömrüm Benim" şiirinden almış, ya da onun ve onun gibi halk ozanlarının ve şairlerin tekke-halk
edebiyatından esinlenmiştir.
EK-2: Bir not
Bazen bu saldırının "Elrom eyleminin
misillemesi olarak yapıldığı" minvalli yazılar görürsünüz. Bunlar bizce
kuruntudan ibarettir, zira bu yönde (en azından bizim gördüklerimiz arasında) hiçbir doküman/resmi beyan yok. Olmadığı gibi de Elrom kaçırıldığında da o kamplar oradaydı, Kara Eylül
söz konusu olunca 2 gün sonra bombalarken niye söz konusu "Türkiyeli devrimcilerden
intikam almak" (hem de alakasız bir örgüt olan TİİKP üzerinden!) olunca
İsrail neredeyse iki yıl, hem de neredeyse kampın boşaltılma evresine kadar
beklesin? Kanaatimizce bunlar işi magazinleştirip daha ilgi çekici yapmak
isteyenlerin taktikleri, gerçek olmadığına inanıyoruz. Bizce bu, Türkiye'de
hemen hemen devrimci hareketi sindiren devletin Filistin'dekilere de bir
"ayar çekme" hamlesiydi. Nitekim, işe yaradı da.
EK-3: Ali Kiraz'la bir anı
"Filistin'de Ölen Şehitlerin Anısına". Sayfa: 32.
"ALİ KİRAZ ARKADAŞIN BİR ANISI
Bir gün işçi ve genç arkadaşlarıyla birlikte Mao
Zedung'un HALKA HİZMET ET adlı yazısı[nı] inceliyorlardı. İçlerinden birisi
sordu: "Peki, ya halk savaşında bir arkadaşımız ölürse, biz ne
yapmalıyız?" Ali arkadaş, ona şöyle cevap verdi: "Silahlarımızı onun
anısına üç el havaya ateşleyip, yolumuzdan şaşmadan devam edeceğiz!""
EK-4: Ali Kiraz'ın bir raporundan alıntılar
Ali Kiraz'ın Filistin'de gördükleri silah eğitimine dair yazdığı bir eleştiri raporundan alıntılar ("Filistin'de Ölen Şehitlerin Anısına". Sayfa: 33):
"Yoldaşlar! Raporuma Mao Zedung yoldaşın şu sözleriyle
başlamak istiyorum: '... savaşmayı hiç okula gitmemiş olanlar da savaşarak
öğrenebilirler. Devrimci savaş kitlelerin eseridir ve genellikle önce öğrenmek
sonra yapmak meselesi değil, önce yapmak sonra öğrenmek meselesidir.'
Dünya halklarının kurtuluş mücadelesi şüphesiz birbirini
destekler. Amerikan emperyalizmine, İsrail Siyonizmine ve Arap gericilerine
karşı silah elde, yiğitçe savaşana ve Sovyet sosyal-emperyalizminin sinsi
oyunlarına teslim olmayan Filistin halkının milli kurtuluş hareketini
desteklemek bizim enternasyonal görevimizdir. Biz yayın organlarımızda,
bildirilerimizde, Filistin direnme hareketine geniş yer vererek daima onlarla
dayanışma içinde olduğumuzu ortaya koyduk. Hatta bazı yoldaşlarımız bunu
pratikte de ispatlayarak, savaşta, Filistin savaşçılarıyla silah arkadaşlığı ve
kader birliği yaparak Filistin halkının sevgi ve saygısını kazanmışlardır. Biz
de Filistin Devriminin tecrübelerinden yararlanarak, ülkemizde emperyalizme,
faşizme ve yerli gericiliğe karşı silahlı mücadelede halkımızın en ön
saflarında çarpışarak ona önderlik edebilmek ve bütün dünya devrimleri için
geçerli olan askeri taktikleri öğrenmek gayesiyle oraya gitmiştik..."
"... Eğitim, umduğumuz şekilde olmamasına rağmen, mutlaka mücadelemizde
gerekecek çok şeyler öğrendik."
[..., bu kısım eğitim sırasındaki hataları sıralıyor –TÖ]
Genellikle hatalarımızı ancak bu şekilde sıralayabildim. Bu
eleştiriyi hatalarımızdan dersler çıkararak bir daha yapmamak ve mücadelemizde
birbirimize çelik bağlarla bağlı, her yönden kaya gibi sağlam olmamız için ve
bütün güçlüklere yılmadan göğüs gereceğimize inanarak yaptım. İhtilalci
selamlar..."
EK-5: Kerim Öztürk'ün firarı üzerine
"Filistin'de şehit düşen sekiz arkadaşımızı anıyoruz" | "Kerim Öztürk, yedi kilitli Mamak zindanlarından kaçtı!". Halkın Sesi. 22 Şubat 1977. Sayı: 97. Sayfa: 10.
- "46 yıl sonra gerçekleşen buluşma". Tanrıkulu, Musa. Aydınlık. 21 Şubat 2019. (bu haber aynı zamanda Kerim'in ailesine yazdığı son mektubu da içermektedir).
Kerim Öztürk 12 Mart faşist darbesinden sonra devrimci mücadeleyi kararlılıkla sürdürdü. Ağır baskı şartları onu bir an olsun tereddüte düşürmedi. Kerim, proletaryanın yiğit bir evladı, proleter devrimci hareketin sadık bir savaşçısıydı. O kalbinin son atışına kadar halka, proletaryaya ve proleter devrimci harekete sadık kaldı.
Kerim Öztürk, 14 Eylül 1971 gecesi Ankara Bülbülderesi'ndeki evine yapılan polis baskınında yakalandı. Başlarında Ümit Erdal'ın bulunduğu I. Şube işkencecileri 20 gün boyunca Kerim'e işkence yaptılar. Kerim en zor anlarında bile birlikte yakalandığı arkadaşlarının moral kaynağı oldu. Polise boyun eğmedi.
Kerim diğer arkadaşlarıyla birlikte faşist diktatörlüğü yıkmak için gizli faaliyette bulunduğu ve gizli Şafak gazetesi dağıttığı iddiasıyla sıkıyönetim mahkemesi tarafından tutuklandı. Mamak askeri cezaevine kondu.
Mamak Cezaevi 28'inci Tümen'in içinde bulunan, kuş uçurtmamak için sıkı tedbirlerin alındığı, mahkumların yedi kat kilidin altında tutulduğu, koğuş kapılarında askerlerin beklediği, dört bir yanı nöbetçi kuleleriyle çevrilmiş, mahkumların günde dört kez sayıldığı bir zındandır. Kerim, dört yıl boyunca bu cezaevinden kaçabilen tek tutukludur. Kerim'in cezaevine getirilmesinden 15 gün kadar sonra kendisiyle aynı davadan tutuklu bir sanığın tahliye kararı gelmişti. Kerim'in bu sanığın kimliğine bürünerek yedi kat kilidin arasından elini kolunu sallayarak çıkıp gittiği daha sonradan anlaşıldı.
Proleter devrimci insan yenilgilerden karamsarlığa kapılmaz. Umudunu yitirmez. En güç durumlarda bile mutlaka bir çıkış yolu bulmak iyimserliğini mutlaka korur. Çünkü proleter devrimci, geleceğin biricik sahibi olan proletaryanın temsilcisidir.
Proleter devrimci gözünü bir an olsun devrimin ve halkın menfaatlerinden uzaklaştırmaz. Devrim ve halk için mücadeleden başka bir düşüncesi yoktur. İşte kilide vurulamayan, işkence ve zulümle ortadan kaldırılamayan ruh budur. Kerim Öztürk'ü proleter devrimci hareketin saflarında aktif olarak yer alabilmek için Mamak zindanlarından çıkaran ruh budur.
Kerim Öztürk proleter devrimci uyanıklığın ve cesaretin bir örneğidir. Faşizm halkın azılı düşmanı olduğu için güvenebileceği tek şey, demirler, kilitler, elektrik işkenceleri ve falakadır. Bir kilit vurur, güvenemez bir tane daha vurur, iki, üç, dört; onlarcakilit ve zincir. Zincirler ve asırlardır sürdürülen zindancılığın tecrübeleri: Bütün bunlar halkın dehası ve proleter devrimci uyanıklık karşısında acizdir. Faşizmin görünüşte korkunç olan demirden mekanizması aslında çürüktür. Bu mekanizmanın sayısız çatlaklarından yararlanmak gerekir; Kerim Öztürk bunun parlak bir örneğini vermiştir."
"Filistin'de şehit düşen sekiz arkadaşımızı anıyoruz" | "Cafer Topçu'nun çocukluk arkadaşları diyor ki: DEVRİM İÇİN ŞEHİT DÜŞEN ARKADAŞIMIZIN BİR HATIRASINI OTURDUĞUMUZ TOPRAK EVDE GÖRMEK İSTİYORUZ.". Halkın Sesi. 22 Şubat 1977. Sayı: 97. Sayfa: 10.
"Bizler Eşmepınar köyü gençleri olarak köyümüzün ıssız yaylalarında birlikte hayvan otlattığımız arkadaşımız Cafer Topçu'nun anısını bir kere daha selamlıyoruz. Ne Amerika ne Rusya Bağımsız Demokratik Türkiye!
Köylümüz, arkadaşımız Cafer Topçu'nun derginiz tarafından bastırılan bir resmini ve Filistin'de nasıl şehit düştüğünü, devrimci harekete nasıl katıldığını anlatan bir yazı gönderiniz. Biz Eşmepınar gençleri önemle istiyoruz. Bilhassa devrim uğruna şehit düşen arkadaşımızın bir hatırasını oturduğumuz toprak evde görmek bizim için büyük mutluluktur."
